تبلیغات

احکام تعزیت در فقه امام شافعی رحمه الله

Article Image

بنام خداوند افریننده ی مرگ وزندگی وبا درودبر پیامبر رحمت وهمه پیروان راستینش .

قرآن کتاب زندگی وبرنامه ی جامع وکامل است که ازطرف خدای رحمان ورحیم برای هدایت ابنای بشر نازل شده است.آنانکه بارغبت واختیارخودآنراقانون زندگی قرار می دهندبایددرحدتوان درتمام ابعاد فردی –اجتماعی –سیاسی وفرهنگی به فرامین آن عمل کنند.به هیچ عنوان جایزنیست که خودرامسلمان مؤمن به قرآن بحساب آوریم ولی درعمل، دستورات قرآن وسنت را تمام وکمال بکارنگیریم که درآن صورت خدای خالق آمرما را بعنوان مؤمن کامل وحقیقی نخواهدپذیرفت.

تمام اندیشمندان مسلمان متفقندکه بدعت وخرافات،خطرناکترین دشمن اسلام واندیشه توحیدی است. اهمیت مسئله ازآن جهت میباشدکه احکام ودستورات راستین اسلام بوسیله بدعت هاتعطیل وبه زندان کشیده ودرنهایت گرفتاربلای می شودکه امروزه شده ایم.

امیداست که داعیان حقیقی اسلام برای زدودن وازبین بردن خرافات وبدعتها ؛بدوراز هرگونه اهمال وملاحظه کاری آستین همت بالازده ودستورات نورانی قرآن وسنت مبارک(ص)رابه مردم معرفی نمایند.

ازجمله این بدعتها مراسم دست وپاگیرعزاداریست که توسط عده ای سرمایه دار حرامخوروبی مایه رسم و مد شده است .آن منفوران خداوخلق که تنها راه خودنمایی وبه رخ کشیدن مال آلوده ی خود را درچنین مراسم ها می جویند.امید است که قاطبه واکثریت مردم مسلمان ازآن پرهیزنمایند.

مراسم ومجالس عزاداری از جمله ی مسائل شرعی وفقهی است که علماءمخلص وموعد درارتباط با آن راهکارها ودستورات بیان نموده اندکه هم سازگاربا روح قرآن وسنت وهم راهگشاومعتدل ومیانه ،که انشاءالله با استفاده ازمنابع وماخذ دست اول فقه پر برکت امام شافعی (رض)آنهاراعرضه خواهیم نمود.

حکم تسلیت:

تسلیت گفتن به فرد مصیبت زده دراسلام سنت است منبع :(تحفه ابن حجر ج۲ ص۱۷۶ومغنی المحتاج  ج۱ ص۳۵۴)لازم به ذکر است که سنت یامستجب درفقه به حکمی گفته می شود که اگرآنرا انجام دهی خوب است واجردارد. ولی اگربه هردلیلی نتوانستی آن راآنجام دهی گناه به حساب نمی آید .باید توجه نمودکه هرفردی بخاطرهر عذری نتوا ند به صاحبان میت تسلیت بگوید مرتکب هیچ گناهی نشده است.

عیادت ازمریض وپذیرایی ازبازماندگان میت نیزدراسلام سنت می باشد .چراکه اسلام دین رحمت وهم دردی نمودن بادیگران می باشد(منبع :ام امام شافعی ج۱ ص۲۷۸)؛

ودرهمین محدوده تمام مراسم آماده نمودن میت ازقبیل(غسل-کفن-حمل-دفن-بطورعام فرض کفایه وبرعهده مسلمانان محل می باشد)(منبع:تحفه ی ابن حجرج۳ ص۹۸ ومغنی المحتاج۱ ص۳۳۲)؛

توضیح اینکه فرض کفایه درفقه یعنی اگر ازصد نفراهالی محل ده نفرآنرا انجام دهندفرض ازدیگران برداشته شده وکسی گناهکارمحسوب نمی شود.

زمان ومدت تسلیت گفتن:

تسلیت گفتن اززمان وفات آغازمیگردد وتا سه روزجایزاست که به افراد خانواده ی متوفی تسلیت گفته شود(ام امام شافعی ج۱ ص۲۷۸ تحفه ی ابن حجرج۳ ص۱۷۶ومغنی المحتاج ج۱ ص۳۵۵)؛

تسلیت گفتن به صاحبان متوفی اززمان دفن میت آغاز می گردد(منبع:تحفه ج۳ ص ۱۷۶ ومغنی المحتاج ،ج ۱ ،ص۳۵۵).

تسلیت گفتن تاسه روزجایزمی باشد. بعد ازتمام شدن سه روزبه دلیل اینکه غم واندوهِ بازماندگان تجدید میگردد تسلیت گفتن مکروه می باشد(تحفه ج۳  ص۱۷۶ مغنی المحتاج ج۱ ص۳۵۵).

تذکر: زمانیکه شریعت به مادستورداده است تسلیت گفتن به بازماندگان متوفی ازهنگام دفن شروع می گردد پس چه لزومی داردوقتی یکبار به صاحب میت تسلیت گفتیم دوباره و چند باره مزاحم آنها شویم.ازطرف دیگرمسئله سه روزبه این معنانیست که واجب است حتماً باید بیایند و دریک مکان ومجلس جمع شوند آشپزها هم شروع کنند به پختن برای خوردن و لم دادن بیکاران، که خود امریست حرام بلکه منظوراینست هرکس فرصت کرد ،سنت است ،یعنی خوب وپسندیده می باشد درهر جاوحتی با نامه تسلیت بگوید و اگرهم نتوانست هیچ گناهی براونیست .

 مکان تسلیت گفتن:

برای تسلیت گفتن مکان مخصوصی درنظر گرفته نشده است .درمنزلـ راه برگشتن ازگورستان – وبالاخره درهرجای ممکن تسلیت گفتن صحیح می باشد(منبع:ام امام شافعی ج۱ ص۲۷۸).

بهتراست که محلی مخصوصی برای تسلیت گفتن تعیین ومشخص نگردد(منبع:تحفه ج۳ ص۱۷۶).

تسلیت گفتن بوسیله ی نامه هم امکان پذیر می باشد وهیچ اشکالی ندارد(منبع:فقه السنه ج۳ ص۵۶۳).

اینست فقه شافعی که باکمال تاسف مدعیان دروغین پیروی ازآن این چنین بی ادبانه احکامش راتعطیل نموده انددرکجا ی فقه شافعی گفته شده است که دو ،سه روزوحتی بیشتر،مساجدراتبدیل کنید به مکانی برای غذاخوردن بیکاران یاوه گوی مراسم پرازحرام وبدعت تعزیه ویامکان برای خوردوخوراک صاحبان عروسیهای که بیش ازنود درصد آنها آلوده وخلاف شرع می باشد. آیا این مساجد همان مساجد قرآنی عصر پیامبر(ص) وصحابه ی مبارک(رض)می باشند؟

کسانی که به آنهاتسلیت گفته می شود:

تمام کسانی که ازحادثه ی فوت متاثروغمگین شده اندازکودک،بزرگ،زن،رئیس کار،درست است که به آنهاتسلیت گفته می شود(منبع:تحفه ج۳  ص۱۷۶)

بزرگان خانواده لازم است که به کوچکترهاتسلی خاطرودل جویی دهند(ام امام شافعی ج۱ ص۲۷۸)

درجوامع اسلامی تسلیت گفتن به انسان مؤمن درستکاروگناهکاروکفارجزکافرجنگی بلامانع وارخصوصیات اسلام ولازمه ی انسان دوستی است (تحفه ج۳ ص۱۷۸ ومغنی المحتاج ج۱ ص۳۵۵).

ازشیخ شربینی نقل است که عبارت تسلیت برای کافرچنین بیان شود خوب است .خداوندجای اوراخالی نگرداند ،وجمعیت شماراکاهش ندهد ،وروبه افزونی باشید ، بازماندگان سلامت باشند(مغنی المحتاج ج۱ ص۳۵۵).

نیکوترین عبارت برای تسلیت گفتن به مسلمان :

هرعبارت که بهترین دل داری ودل جویی وتسلی خاطرومغفرت وآمرزش خدارابرای صاحبان میت وخودمتوفی به همراه داشته باشدکفایت می کند(تحفه ی ابن حجرج۳ ص۱۷۶).

برای تسلیت گفتن به صاحبان متوفی تعبیر خاصی در فقه وجود ندارد که تجاوز کردن از آن جایزنباشد(ام امام شافعی ج۱ ص۲۷۸).

علماءوفقهاءاسلامی این عبارت رابرای تسلیت گفتن نیکو دانسته اند(اعظم الله اجرک و احسن عزائک وغفرالله لمیتک)خداوند پاداش این مصیبت راهرچه بیشتربه توعطاکند وبه وجه احسن صبروشکیبایی به توبخشد ومتوفی تورا قرین مغفرت گرداند.(فقه السنه ج۱ ص۵۶۳).

مهمانی کردنی بازماندگان متوفی برای صرف شام ونهار:

براساس سنت مؤکدرسول خدا(ص)همسایگان بایدروزاول حادثه ی فوت،صاحبان میت رابرای صرف شام ونهاردعوت کنند(ام امام شافعی ج۱ ص۲۷۸).

وبااصرارازآنهاتمناکنندکه به انداره کافی غذابخورند(تحفه ج۳ ص۲۰۷-مغنی المحتاج ج۱ ص۳۶۸-  فقه السنه ج۱ ص۵۰۸-فقه مذاهب اربعه ج۱ ص۵۴۰)

پس شام و نهاردادن به افرادخانواده ی متوفی سنت رسول اکرم (ص)است که بعدازشهادت جعفرابن ابی طالب فرمود(اطمعوالال جعفرطعاماً  فانهم قد جائهم امریشغلهم )خانواده جعفرراطعام دهید،زیرابرای آنهاگرفتاری بوجودآمده که آنانرابه خودمشغول نموده است.

درطول تاریخ درخشان اسلام هرزمان سرمایه داران حرامخواروبی خبردرصدد تغییر این سنت پربرکت رسول اکرم برآمده اند علماءودانشمندان مخلص ومؤحداسلام بشدت باآن مبارزه وبه مردم هشدارداده انداین یک بدعت وانحراف خطرناک بوده وبایدازآن بپرهیزند(امّ امام شافعی ج۱ ص۲۷۸)

قبول کردن این دعوتهاومهمانیهابه هیچ عنوان بامقررات اسلام مطابق نیست(تحفه ی ابن حجرج۳ ص۲۰۷-مغنی المحتاج ج۱ ص۳۶۸ –فقه مذاهب اربعه ج۱ ص۵۳۹-فقه السنه ج۱ ص۵۶۴)

ازنظرحقوقی وقانونی ازدیدگاه اسلام نه سروصیت ونه یکی ازوارثین حق نداردخرج وهزینه ی این مهمانیهاراازماترک میت ویاازیک سوم آن حساب کندبلکه بایدپول این خوردوخوراکهای(بی معناوپوچ وحرام)رازاجیب نامبارک خودبپردازد.(فتوای ابن حجرج۲ ص۳۲)

بدعت بودن دست بلند کردن در تعزیت از دیدگاه شیخ الاسلام مولانا عبدالحمید

جمع آوری وتدوین:عبدالرحیم فرامرزی

پاسخها و نظرات خودرا در مورد این مطلب به ایمیل نویسنده ارسال نمایید.

ایمیل نویسنده: moslem_new@yahoo.com 

منابع :

۱- ام امام شافعی چاپ اول- بیروت لبنان

۲- تحفه المحتاج-فتاوی ابن حجرهیتمی-چاپ مصر چاپخانه ازهر

۳- فقه مذاهب اربعه-عبدالرحمان الجزیری-چاپ اول – مصر

۴- فقه السنه-السیدسابق-چاپ اول – مصر

۵- مغنی المحتاج شرح منهاج –خطیب شربینی-چاپ مصر-استقامت

منبع مطلب : دائره المعارف اعجاز علمی در قرآن و حدیث

مطالب پیشنهادی وااسلاماه

تبلیغات

بزودی

جستجو های اخبار روز

جدیدترین اخبار

داغ ترین اخبار