تبلیغات

مولانا فقهی :تجاهل و تغافل درد اصلی امت اسلامی است

Article Image

b_0_0_0_10_images_molanafeghhi.jpg

اساس نیوز:درمیان اهل سنت استان های خراسان و شرق کشور کمتر کسی را می توان یافت که نام مولانا بهزاد  فقهی مدرس حوزه های علمیه اهل سنت را نشنیده باشد.

وی به واسطه انجام سخنرانی در مراسمات و مناسبات مذهبی و به دلیل انجام مطالعات در زمینه های دینی و اطلاع ازجدیدترین مسائل فقهی در بین جوانان ازطرفداران زیادی برخوردار است.ایشان همچنین تعامل بسیار خوبی نیز با اهالی رسانه دارد و به شرط فراهم بودن وقت با علاقه و گرمی پاسخگوی سوالات خبرنگاران می شود.با مولانا فقهی پیرامون مهمترین مسائل مطروحه گفتگویی تلفنی ترتیب دادیم که مشروح آن ازنظر گرامی تان می گذرد.

سوال:لطفا در ابتدای این گفتگو شمه ای از سوابق تحصیلی تان را جهت اطلاع بیشتر خوانندگان اساس نیوز بیان فرمایید؟

مولانا فقهی:اجداد اینجانب اصالتا ازخاندان سلجوقی و ترک زبان بوده اند.ازآنجا که بزرگان فامیل فقهی در روستای مصلح آباد تربت جام متمرکز بودند بنده نیز درآن جا متولد شده و مدتی بعد بنا به شغل  پدرم در اداره ثبت احوال به روستای صالح آباد تربت جام رفتیم.درآن دوران پدر بزرگم جناب مولانا سراج الدین فقهی ازمشایخ نقشبندی  وعارفان روزگارازمدرسین حوزه علمیه صالح آباد بود.

بنده تا رسیدن به سن رشد در روستای صالح آباد ماندم و با انتقال پدرم به اداره ثبت احوال شهر تربت جام،دوران ابتدایی و تا اول دبیرستان  را دراین شهر گذراندم.در ادامه و با انتقال مجدد پدرم باقیمانده تحصیلات مدرسه دولتی را در مشهد گذراندم.درمشهد و حین تحصیل به مسجدی که نزدیک محل سکونتم  واقع بود رفت و آمد می کردم و ضمن آن به تدریج با فعالان حوزه دعوت آشنا شدم.

   پرورش بنده در یک خانواده مذهبی اهل سنت و آشنایی با گروه های دعوت باعث شد تا بتدریج به انجام فعالیت های مذهبی علاقمند گردم.لازم به اشاره است که جد اینجانب به نام مولانا جلال الدین فقهی سلجوقی طی دوران حیاتش در زمینه مذهبی و سیاسی و فرهنگی انسان فعالی بود و از ایشان چند کتاب شعربر جای مانده است.

 از فعالیت های دیگر پدربزرگم این بود که بر مسند قضاوت اشتغال داشت و از سوی دیگر چون در آن زمان هنوز رژیم گذشته بر سرکار بود ایشان رابطه نزدیک و مستقیمی با مقام معظم رهبری که  در مشهد ساکن بودند داشت و پس از پیروزی انقلاب اسلامی هم درخواست های اهل سنت را به رهبری انتقال می داد.

سوال:جنابعالی ازچه زمانی به تحصیل در حوزه علمیه  رو آوردید؟

مولانا فقهی:بنده پس از اتمام تحصیلات مدرسه از سال 74 به حوزه علمیه کوه وند رفته و دوره مقدماتی را در خدمت مولانا محمد عمر سربازی (دربخش سربازاستان بلوچستان) کسب فیض بردم.بنده مدتی بعد ناچارا به علت عارضه بیماری به خراسان مراجعت نموده و یکی دوسالی را در دارالعلوم خیرآباد گذراندم.پس از آن به کراچی پاکستان رفته و حدود یکسال و نیم تحت تعلیمات مولانا حکیم اختر قرار گرفتم.

از آنجا نیزنهایتا دوباره به کشور  مراجعت کرده و دوسال پایانی دوره عالی را  درحوزه علمیه کوه وند گذارندم که آن زمان مقارن سال های 84 الی 85 شمسی بود.اینجانب درحال حاضر به عنوان مدرس حوزه علمیه تایباد مشغول به خدمت بوده ومضافا در مدارس علمیه اهل سنت شهرهای بیرجند،خواف،سنگان و....نیز تدریس می کنم.

سوال:با توجه به منطقه جغرافیایی که درآن زندگی می کنید و تاسیس مدارس علمیه اهل سنت طی سال های گذشته آیا کماکان ضرورت تحصیل طلاب اهل سنت کشورمان در کشورهای هند،پاکستان و افغانستان احساس می شود؟

مولانا فقهی: از آنجائی که که استان های شرقی کشور هم به لحاظ مرز جغرافیایی و هم به لحاظ مرز ایدئولوژیکی وعقیدتی به خصوص در زمینه تعلیم طلاب و ترویج تفکر دیوبند با کشورهای هند و پاکستان ارتباط تنگاتنگ و دیرینه ای داشته و دارند کتاب هایی هم که امروزه در مدارس علمیه اهل سنت ما تدریس می شوند نشات گرفته از تعالیم همان کشورها و البته به زبان اردو است.

 با این وجود معتقدم  استعداد آن را داریم که مدارس دینی ما همچون ایام قدیم  که مهد علم بودند در زمینه آموزش طلاب و تولید اندیشه به اهداف مورد نظر دسترسی مجدد پیدا کنند.

کما اینکه هم اکنون بعضی حوزه های ما از نقاط مختلف کشور طلبه دارند.علی ایحال این را نیز باید توصیه کنم که زبان اردو زبان مسلک و منهج ما بشمار می رود و اینکه در بحث علم مراوده هم لازم است .زیراکسب علم  باعث رشد و ترقی حوزه های علمیه می شود و ما می توانیم با استفاده از تجارب بسیار مفید اساتید دارالعلوم دیوبند،دارالعلوم کراچی و مدارس همسو به رشد و پویایی لازم برسیم.

بنابراین رفتن برخی از طلبه ها به کشورهای همجوار در صورتی که از طریق مشورت با اساتید انجام شود مفید فایده خواهد بود. چرا که  می توانند متون علمی آن کشورها را حفظ کرده و تجربیات شان را به داخل منتقل نمایند.اما اگر بنا باشد همه به آن سمت  بروند چیز جالبی نخواهد بود.

سوال:گاهی مشاهده می شود که معدودی ازعلمای صاحب نظر و صاحب اندیشه برخی اختلافات فقهی و مباحث اعتقادی شان را به فضای مجازی کشانده و حتی یکدیگر را به انجام مناظره در آن فضا دعوت می نمایند.تحلیل شما در این رابطه چیست؟

مولانا فقهی:اختلافات فقهی یا شرعی به شرط اینکه توجیهات علمی داشته باشند اتفاقا باعث رشد و تقویت دین هستند و نشانگر آن است که علمای منطقه ی مورد نظر به بلوغ علمی دست پیدا کرده اند.مساله اختلاف به هر حال در میان بزرگان ما هم بوده است.

ولی اگر اختلافات به جای مبنای علمی مبنای نفسانی داشته باشند، به این معنا که هر کس بخواهد حرف خودش را به کرسی بنشاند و بر موضع غلط و اشتباهش پافشاری بورزد، این مساله جو جامع را متشنج کرده و زمینه های دین زدگی و دین گریزی جوانان را فراهم خواهد آورد.

دراین صورت تنها یک فرد مورد تخریب قرار نمی گیرد. بلکه یک جایگاه رفیع تخریب می شود و انگشت اتهام نه فقط یک نفر را بلکه تعدادی زیادی را نشانه خواهد گرفت.

    بدون شک تشخیص علمی یا نفسانی بودن مباحث برای عوام  امروزی سخت بوده و ممکن است برخی جوانان تصور کنند این اختلاف شبیه اختلافاتی است که انسان ها درمعاشرات و معاملات با هم پیدا می کنند و هر آنچه که هوای نفس شان می گوید بکار می بندند.

   لذا نتایج حاصله منفی خواهند بود.واقعیت این است که هر صنفی و هر گروه علمی،پزشکی و سیاسی به هر نحوی درمیان خود دچار اختلاف می شوند و گریزی هم درآن نیست ولی  اختلافات درونی خودشان را در نزد مردم آشکار نمی کنند .چرا که نمی خواهند آنها را نسبت به خود به آشفتگی و بدبینی برسانند.این مساله در میان گروه های اجتماعی هم به همین نحو است .چون افشا شدن اختلافات جامعه را در دراز مدت به سوی بحران و تنش سوق خواهد داد.

از این رو اختلاف میان علما تا زمانی که با آن به شیوه مناسب برخورد شود ، موجب رحمت و موجب تنویر اندیشه خواهد شد و بودنش به نفع جامعه است.به شرط آنکه انتقاد پذیر باشیم.باید بپذیریم که رای ما از جانب خدای سبحان نیست و ممکن است تفکرات مان اشتباه باشد.باید به اندیشه طرف مقابل چنانچه حرفی زد و چنانچه نقدی را وارد دانست احترام بگذاریم.

سلف ما اگر اشتباهی می کردند و یا چیزی را نمی دانستند، آن را در انظار عمومی اعلام می کردند.ندانستن یک مساله چیزی نبود که بخواهد وجاهت و جایگاه علمی علما را زیر سوال ببرد.

ندانستن یک مساله عیب نیست. بلکه عیب اصلی و اساسی شیوع تجاهل و تغافل در میان امت است.بد اصلی  در واقع اصرار بر امر جهل است و حرکت های نفسانی نهایتا گریز مردم از علما را در پی خواهد داشت.

سوال:درجاهایی مشاهده می شود که برخی جوانان سوالات شان در مباحث فقهی را در فضای مجازی مطرح کرده و بدون آنکه شناخت کافی نسبت به جایگاه شخص پاسخ دهنده داشته باشند به جواب های داده شده توسط وی استناد می کنند.آیا چنین استنادی می تواند بدون ایراد و اشکال باشد؟

مولانا فقهی:دراین خصوص می بایست ابتدا یک شعور جمعی ایجاد شده و تلاش شود تا مخاطبین ما به بلوغ فکری برسند.گاهی اوقات امکان دارد که یک حرف راست از دهان یک فرد منافق هم شنیده شود و یا در طرف مقابل یک حرف اشتباه از دهان یک فرد صالح نیزبیان گردد.

 پس ما نباید تنها به خاطر یک حرف راست و درست دنبال فرد یا افرادی که شناخت کافی ازآنها نداریم راه بیافتیم و یا فردی را که صاحب سابقه و کارنامه درخشان بوده و عمرش را در مسیر خدمت به دین گذارنده است به خاطر انجام یک لغزش و خطا ترک نکنیم.به دلیل یک اشتباه بزرگ و یا چند اشتباه کوچک نباید یک  رجال صاحب علم را که وجودش برکت جامعه بوده است مورد تخطئه و تخریب قرار داد.این مانند آن است که بنده سر خودم را بزنم و دراین صورت تن به چه دردی می خورد؟

  پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم در مورد فردی که سنگسار می شد فرمود : اگر توبه نصوح این فرد می توانست در میان امت من تقسیم شود باعث مغفرت همه می گردید.ایشان این جمله را بیان کرد تا از آن فرد سنگسارشده ذهنیت منفی و تخریبی در جامعه باقی نماند.آن حضرت در جایی دیگر اجازه نداد فردی را که به دشمن اطلاعات جنگی می داد مورد تخریب قرار بگیرد.ایشان با این عمل به صحابه فهماند که خدمات گذشته افراد را نباید به خاطر یک خطا و اشتباه فراموش کرد.

  پس جوانان ما جهت شناخت بهتر افراد می بایست کلیت عقیده و عملکرد آنها را مورد سنجش و ارزیابی قرار بدهند.اینکه طرف ما با چه منابع علمی ارتباط داشته و برای گفته هایش چه استنادی را معرفی می کند.آیا حرفی که مخاطب ما درفضای مجازی می زند برداشت شخصی خودش است و یا دارد گفته های گروهی منحرف را به ما منتقل می کند؟رگ و ریشه وی به کجا مرتبط است؟

   لذا در نتیجه دستیابی به شعور جمعی است که می توانیم پی ببریم بدعت به طور کلی چه عواقبی را به دنبال خواهد داشت و اینکه خرافه پرستی و عقاید فاسد به چه صورتی می تواند تبعات منفی بیاورد.باید کلیت مسائل را مورد رصد قرار بدهیم. چون اگر بخواهیم مسائل را مورد به مورد دنبال کنیم مطمئنا دچار سردرگمی شده  وممکن است به شناخت لازم ازافراد نرسیم.

سوال:دشمنان مسلمانان همواره سعی دارند چهره  بدی را از اسلام به جهانیان  نشان دهند و می کوشند به جوانان ما چنین القاء کنند که گرایش به اسلام باعث عقب ماندگی شان خواهد شد.بفرمایید که آنها در واقع چه هدفی را دنبال می کنند؟

مولانا فقهی: اولا درمنطق اسلام ما تعصب هیچ جایگاهی ندارد.به عبارت بهتر باید بگویم که اگر چیزی به حق گفته می شود باید از آن دفاع کنم. اما این که چرا ما مسلمان هستیم جوابش را قرآن کریم داده و می گوید:پدر شما ابراهیم علیه السلام است و شما امت ابراهیمی هستید وابتدا او شما را به نام اسلام و مسلمان مورد خطاب قرار داده است.

علی رغم این،اسلام دین انتصابی هم نیست.یعنی به یدک کشیدن نام اسلام به تنهایی کفایت امور را نمی کند.در این رابطه می فرماید که ای کسانی که ایمان آورده اید،ایمان آوردن تان درست باشد.آن ایمانی که مطلوب است و خداوند متعال می پسندد.نه ایمانی که باعث تکبر و غرور در شما گردد.

این نام ها و اسم ها در حقیقت معرف یک گروه و امت بشمار می روند تا انسان ها بتوانند همدیگر را بهترشناخته و از عقاید یکدیگر مطلع گردند.اینکه ما چه اسمی داریم اشکال محسوب نمی شود.بلکه اشکال در آنجاست که آن اسم انتصابی و بی محتوا باشد.

پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم می فرماید:زمانی می شود که از اسلام تنها اسم آن باقی خواهد ماند.معنای قرآن کریم خواهد بود ولی به مفهومش پی نخواهند برد.

بنابراین اینکه عده ای می گویند اسلام دین عقب افتاده هاست این باورغلطی است.الان درکشورهای اروپایی دین مسیحیت وجود ندارد و روشنفکران شان در کتاب هایشان نوشته اند که منطق ما نه دین و بلکه منطق پول و درآمد زایی است.

   آنها اشخاصی هستند که کلیسا ها را تا هفته ها و ماه ها هم نمی بینند.اینها قصد دارند ما را نسبت به تاریخ خودمان بیگانه کنند.ادعای آنها باعث عقب ماندگی مسلمان نمی شود.به قول علامه اقبال که می گوید عیبی هم اگر هست درنوع مسلمانی ما است.خود اسلام عاری ازهرگونه عیب و اشکال است و ما باید با برطرف کردن ایرادات و اشکالاتمان برسیم به آن سطحی که خداوند متعال و رسول مکرمش می خواهد.

خبرنگار:طاهر جانی  

 

 

 

 

 

   

تبلیغات

بزودی

جستجو های اخبار روز

جدیدترین اخبار

داغ ترین اخبار