تبلیغات

وحدت در یک نگاه به مناسبت هفته وحدت ۹۴

Article Image

وحدت در یک نگاه

به مناسبت هفته وحدت ۹۴

الحمد لله رب العلمین والصلوه والسلام علی سیدنا و قائدنا محمد و علی آله و اصحابه ومن دعا بدعوته الی یوم الدین والسلام علینا و علی عبادالله الصالحین

اما بعد: سالگرد میلاد پربرکت پیامبر خاتم الانبیاء و معلم انسانیت و فرزند برومندش امام جعفر صادق  در سال ۹۴ را به مسلمین جهان تبریک عرض نموده و تشکیل پنجمین همایش آیین برادری در شهرستان ………. استان پهناور کرمان فرصت مبارک و میمونی است تا مسلمانان جهان و داعیان الی الله بتوانند پیرامون اصول اساسی دین خدا که وجه مشترک همه ی مذاهب است متحد شوند تا بار دیگر این امت مجروح و ستمدیده، مجد و عظمت دیرینه خود را یافته و بتواند در برابر کافران و قدرت های سلطه گر، ایستادگی نماید. « وَمَا ذَلِکَ عَلَى اللَّهِ بِعَزِیزٍ »

انتخاب این هفته مبارک و ایام میلاد حضرت حتمی مرتبت برای یادآوری وحدت بطور تصادفی نبود بلکه خداوند متعال در کلام الله خویش در سوره [آل عمران آیه ۱۰۳ ] می فرمایند:  « وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِیعًا وَلاَ تَفَرَّقُواْ »: و بر ریسمان خداوندی که دین اسلام و قرآن است  چنگ بزنید و پراکنده نشوید.

 و در روایات آمده است: « مَن فَرَّقَ فَلیس مِنّا » [طبرانی]  هر کس درمیان مسلمین تفرقه و جدایی افکند ازما نیست.

از وحدت و اتفاق مسلمین عصر گذشته همچون امیرالمؤمنین حضرت علی رضی الله عنه و حضرت امام جعفر صادق رحمه الله علیه و حضرت امام حسن مجتبی رضی الله تعالی عنه، مسلمین عصر حاضر درس وحدت و اتحاد را بیاموزند و با وحدت و یکپارچگی واقعی می توان اسرائیل غاصب و خونخوار و هم پیمانانش، مردم بی دفاع و مظلوم فلسطین را از دست ستم آن غاصبان رهانید.

آنچه بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران امام خمینی فرمودند: اگر هر مسلمان جهان یک کف آب بر اسرائیل بریزد اسرائیل در آب غرق می شود و اگر مسلمانان به فرمایش رهبر فقید توجه فرموده و برآن بطور حق و حقیقت عمل نمایند و خواست خداوند باشد اسرائیل غاصب و خونخوار نابود خواهد شد.

« درس وحدت ماندگار حضرت علی رضی الله تعالی عنه و حضرت امام جعفر صادق رحمه الله تعالی علیه برای مسلمانان جهان»

در کتب تاریخ نوشته شده است که: نام فرزند بزرگوار حضرت علی رضی الله عنه  عمر است، تاریخ دان مشهور شیعه احمد بن یعقوب بن جعفر الکاتب المتوفی سنه ۲۵۸ هجری قمری در تاریخ یعقوبی خویش شمار پسران حضرت علی رضی الله عنه،  نام پسر یازدهم ایشان را عمر بن علی رضی الله عنه  ذکر نموده است.

عبارت به این شرح است { و کانَ له من الولدِ الذکورِ اربعهَ عشرَ ذکراً و هم الحسنُ والحسینُ و محسنُ ماتَ صغیراً امهم فاطمهُ بنتُ رسولِ اللهِ صلی الله تعالی علیه و سلم و عمرُ امه امُ حبیبِ بنتِ ربیعهِ البکریه الخ…} [بحواله کتاب رحماء بینهم ۲ / ۴۴۱ – ۴۴۲ ].

مشهور و معروف منقبت گو و تراجم نویس شیعه علامه فاضل علی بن عیسی اردبیلی در کتاب کشف الغُمَّه فی معرفهِ الائمه خویش که درسال ۶۷۸ هجری قمری تصنیف نموده است شمار پسران حضرت علی رضی الله عنه را چهارده ذکر کرده و شمار دختران را نوزده ذکر نموده است ودر شمار پسران نام سیزدهم عمربن علی رضی الله عنه  نوشته است عبارت به این شرح است : الذکور الحسنُ والحسینُ و محمدُ الاکبرِ و عبیدُاللهِ و ابوبکرٍ والعباسُ و عثمانُ و جعفرُ و عبداللهِ و محمدُ الاصغرِ و یحیی و عونُ و عمرُ و محمدُ الاوسطِ علیهم السلام بحواله کشف الغمه فی معرفه الائمه ۱/ ۵۹۰ چاپ بمبئی ترجمه المناقب فارسی طبع جدید تبریز طهران .

کلام و فرموده حضرت امام جعفر صادق رحمه الله تعالی علیه است : کسی که با شیخین یعنی ابوبکر و عمر رضی الله عنهما  دوستی نکند چنین کسی را شفاعت محمد صلی الله تعالی علیه و سلم نصیب نشود بحواله کتاب رحماء بینهم ۲ / ۲۳۷ تا – ۲۳۹

عن سالم بن ابی حفصه قال قال جعفر بن محمد رضی الله عنه  ابوبکر جدّی اَفَیَسُبُّ الرجلُ جدَه لَا نَالَتنِی شَفاعهُ محمدٍ صلی الله تعالی علیه و سلم اِن لَم اَکن اَتَولَّا هُمَا و اَبرأُُ مِن عَدوهِما بحواله سیره عمر بن الخطاب رضی الله عنه لابن الجوزی ص ۳۲ طبع مصری ۲٫ کتاب السنه امام احمد ص ۱۹۷ طبع مکه مکرمه ترجمه روایت سالم می فرماید: که سیدنا حضرت جعفر صادق رحمه الله تعالی فرمود: که حضرت ابوبکر رضی الله عنه جد بزرگوارم است.

 کسی که پدران و اجداد خویش را دشنام بدهد از شفاعت پیامبر گرامی صلی الله تعالی علیه و سلم محروم بشود. اگرچنانچه من با ابوبکر و عمر رضی الله عنهما دوستی نداشته باشم و با دشمنان آنها بیزاری نکنم پس شفاعت پیامبر به من هم نصیب نشود. حضرت امام جعفر صادق رحمه الله علیه با حضرت ابوبکر و عمر رضی الله عنهما چنان محبت داشتند که به زیارت قبرشان رفته سلام می کردند. « والمروی عن جعفر بن محمد انه کان یتولاهما و یاتی القبر فیسلم علیهما مع تسلیمه علی رسول الله ص بحواله کتاب الشافی ص ۲۳۸ طبع قدیم تلخیص الشافی از سید مرتضی الشیعی ۲- نهج البلاغه بن الحدید الشیعی جلد چهار ص ۱۴۰ بحث فدک الفصل الثالث» ترجمه حدیث:« حضرت امام جعفر صادق رحمه الله علیه با ابوبکر و عمر رضی الله عنهما مودت و دوستی عمیقی داشتند، هنگامیکه حضرت امام جعفر صادق رحمه الله علیه برای صلوه و سلام گفتن به قبر شریف پیامبر گرامی حضور پیدا کردند در آن وقت به قبر دو بزرگواران یعنی ابوبکر و عمر رضی الله عنهما نیز حاضر شده سلام و تسلیم می گفتند .»

تاریخ نویس معتبر احمد بن ابی یعقوب بن جعفر شیعی در تارخ یعقوبی خویش تحت عنوان فرزندان امام حسن رضی الله عنه نوشته است که امام حسن دارای هشت پسر بود و اسم پسر سوم آن عمر است عبارت به شرح زیر است :

وکان للحسن من الولد ثمانیه ذکو روهم  الحسن بن الحسن المثنی و امه خوله بنت منظور الفرازیه و زید بن الحسن و امه ام بشر بنت ابی مسعود الخزرجی و عمر و القاسم و ابوبکر و عبدالرحمن الامهات اولاد شتی و طلحه و عبید الله – تاریخ یعقوبی ۲ / ۲۲۸ طبع جدید بیروت = ذکر فرزندان حضرت حسن بن علی رضی الله عنهما بن ابی طالب برای اطلاع بیشتربه کتاب رحما ۲ / ۳۴۴ – ۳۴۵ تالیف مولانا محمد نافع مدظله العالی مراجعه فرمایید.

در روایت دیگر امام صادق رحمه الله علیه فرمودند: ولدنی ابوبکر الصدیق مرتین بحواله الغمه فی معرفه الائمه  چاپ تهران ۶۹۳ هجری طهران دار الاضواء ۲/۳۴۷ ترجمه جعفر بن محمد بن علی ابن حسین بن ابی طالب رضی الله عنهم که ملقب به صادق است به خود ابوبکر صدیق رضی الله عنه افتخار می کند و به او می بالد و با افتخار اعلام می دارد که من از دو جهت فرزند ابوبکرم، جهت نخست: صادق از طریق مادرش که ام فروه دختر فقیه مردم مدینه که قاسم بن محمد بن ابوبکر است به جد خود ابوبکر صدیق می رسد.

و جهت دیگر آن است که مادر ام فروه اسما دختر عبدالرحمن بن ابوبکر صدیق است، آیا صادق به کسی غیر از اهل تقوا افتخار می کند . امام باقر رحمه الله علیه با ام فروه ازدواج کرده آیا می دانید که این ارتباط خویشاوندی میان این دو خاندان شریف تا هفتاد سال بعد از وفات ابوبکر صدیق رضی الله عنه  ادامه پیدا کرد؟ آیا غیر از محبت، دوستی و انتخاب همسران نجیب و مادران شریف برای فرزندانشان هیچ گونه انگیزه سیاسی و اجتماعی نداشتند و نتیجه این ازدواج امام بزرگواری همچون امام جعفر صادق رحمه الله علیه است که در باب فقه و علم شهرتی بی نظیر دارد و در کتاب های صحیح مسلم و سنن اربعه نیز احادیث صحیحی از ایشان روایت شده است .

شجره نسب امام صادق رحمه الله علیه

صادق بن امام باقر بن علی زین العابدین بن حسین شهید بن علی بن ابی طالب رضی اله عنهم و از طرف مادر صادق فززند ام فروه دختر قاسم بن محمد بن ابوبکر صدیق است و از طرف مادر مادرش ام فروه دختر اسما دختر عبدالرحمن بن ابوبکر است .

گفتار نامه های بزرگان تشیع و تسنن درباره وحدت اسلامی

آنچه در ذیل این عنوان ذکر می شود از گفتار های عالمان و فرهیختگان اسلامی است که درباره وحدت پیروان مذاهب اسلامی به رشته تحریر در آمده است، تامل در این گفتار ها می رساند که مسأله وحدت تا چه اندازه در نگرش عالمان شیعه و اهل سنت جدی و اساسی است، امید است که این گفتارها زمینه ای برای تحقق کار آمد باشد.

گفتار نامه وحدت اسلامی

۱-آیین اسلام هیچ یک از پیروان خود را مجبور به پیروی از مذهب معینی نکرده است بلکه هر مسلمانی می تواند از هر مذهبی که به گونه ی صحیح نقل شده و احکام آن در کتابهای ویژه خود تدوین گشته است پیروی کند، بنابراین کسی که مقلد یکی از این مذاهب چهارگانه است می تواند به هریک از مذاهب دیگری برگردد.

 ( از گفتار شیخ محمود شلتوت مصری )

۲ – تقریب خدمت بزرگی است، من برای ایجاد حسن تفاهم میان مسلمانان آرزوهای بسیار داشتم و در صدد بودم در نامه ای که به شیخ محمود شلتوت مصری می نویسم به ایشان یادآور شوم که موجبات رفع اختلاف را فراهم سازند . ( از فرمایشات آیت الله بروجردی )

۳- اتحاد تسنن و تشیع چنان که برخی از متفکرین مذهبی نیزگفته اند دو جریان عقیدتی و فرهنگی و تاریخی وسیع را نمی توان در هم ادغام کرد و نمی توان یکی را به سود دیگری یا به سود اسلام نابود ساخت، کاری که می توان کرد عملی است، دعوت سنی و شیعه به اتحاد این کار عملی و لازم است و وظیفه ( از سخنان استاد محمد رضا حکیمی )

۴- اگر درست به ریشه نام این دو مذهب شیعه و سنی توجه کنیم تمام مسلمانان را شیعه می یابیم زیرا همگی دوستدار خاندان پیغمبرند و همگی را نیز اهل سنت می یابیم زیرا کلیه مسلمانان هر سنت و دستوری را که از طریق مطمئنی از پیامبر گرامی وارد شده باشد لازم الاجراء می دانند؛ بنابراین ما همگی سنی و شیعه و قرآنی و محمدی می باشیم. ( از سخنان مرحوم شیخ محمد تقی قمی )

۵- همگی مسلمانان سنی هستند و همگی آنان شیعه هستند؛ ( المسلمون کلهم سنیون و کلهم شیعه )، همگی سنی هستند زیرا در عمل بر سنت پیامبر اسلام می کوشند و همگی شیعه هستند زیرا به علی و دیگر امامان عشق می ورزند ( از سخنان علامه علی الزعبی )

۶- من تمام عمرم را در راه وحدت برادری شیعه و سنی صرف کرده ام و از هر پیامی که موجب وحدت آنان گردد و از هر عقیده ای که آنان را در آغوش گیرد، دفاع و حمایت کرده ام، من برادر و فرزند اهل سنت هستم همان اندازه که برادر و فرزند شیعه هستم ( از سخنان سید محمد باقر صدر)

۷- شیعیان صدر اول هرگز از صف اکثریت کنار نرفته و در پیشرفت امور عامه اسلامی با عموم مسلمین تشریک مساعی را نموده و هم اکنون نیز بر عموم مسلمین لازم است که اتفاق خود را در اصول آیین مقدس اسلام در نظر گرفته و از این همه فشار و ناراحتی که در طول این مدت از بیگانگان و عوامل خارجی کشیده اند به خود آمده و تفرقه عملی را کنار گذاشته و دریک صف قرار گیرند و قبل از آنکه این مساله را به عنوان یک حقیقت تاریخی کشف و در کتب خود درج کنند، خود مسلمانان این حقیقت را عملا تثبیت نمایند.( از سخنان علامه سید محمد حسین طباطبایی )

۸- آنچه برسر مسلمین آمد که شوکت آنها را گرفت و آنها را زیر دست و تو سری خور غیر مسلمان قرار داد همین اختلافات فرقه ای است؛ بدون شک نیاز مسلمین به وحدت و اتفاق از ضروری ترین نیازهاست و درد اساسی جهان اسلام همین کینه های کهنه میان مسلمانان است که دشمن هم همواره از همین ها استفاده می کند. ( از سخنان مرتضی مطهری)

۹- بر تمام فرق اسلامی لازم است که جدال ها و اختلافات را کنار بگذارند زیرا اگر این عمل بذاته حرام نباشد مسلما در این عصر که دشمن از هر طرف ما را احاطه کرده  حرام است. ( از سخنان علامه کاشف الغطاء)

۱۰ – دین توصیه به زدودن نزاع می کند و دعوت به وحدت و همبستگی می نماید، چنانچه خداوند می فرماید : « وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِیعًا وَلاَ تَفَرَّقُوا»؛ اما انصافا ما رویاروی این نصوص و محکمات هستیم و با یکدیگر به نام دین می ستیزیم و هریک به راهی می رویم ودر آن تعصب می ورزیم و با دیگر برادران خود دشمنی می کنیم . ( از سخنان استاد شیخ محمد غزّالی رمه الله علیه )

۱۱- فشرده شدن صفوف مسلمین چیزی نیست که تنها پیامبر اکرم صلی الله تعالی علیه و سلم آن را سفارش کرده باشد، بلکه ضرورت زندگی و عقل نیز آن را به ما توصیه می کند و موضوعی است که هستی و بقای ما به آن بستگی دارد. مقصود من از وحدت کلمه ی مسلمین آن نیست که آن را کورکورانه تکرار کنیم بلکه منظورم آن است که وحدت به تمام معنی کلمه  در تمامی تعقلات و اندیشه ها ی ما جا گیرد و برنامه اعمال گردد. ( از سخنان موسی صدر )

۱۲ – دین صحیح و واقعی دینی است که مقام انسان را بالا برده بالاتر از احتیاجات جسمی و مادی و ارتباط میان بنده و آفریدگار را استحکام بخشد و در میان افراد بشر روح برادری ایجاد کند و انسان را از انحراف، انحطاط، تجاوز و تعصب جاهلانه دور سازد و آن کسی که به دین اسلام می نگرد آن را این چنین می یابد و جای بسی تاسف است برای ملتی که دارای یک خدا و یک پیغمبر و یک کتاب و یک قبله می باشند، امتش در مسائلی به نزاع و افتراق برخیزند و در اقامه دلیل نادرست دست به اسلحه برند . ( از سخنان استاد احمد امین )

۱۳- ما مأمور به نزدیک شدن و همبستگی هستیم: « وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِیعًا وَلاَ تَفَرَّقُوا» و من با مسافرتی که به کشورهای اسلامی داشتم به تمایل شدید علمای اسلام نسبت به همبستگی میان برادران مسلمان سراسر جهان پی بردم و از خداوند می خواهم تا مسلمانان را موفق بدارد که به نزدیکی و همبستگی خاصه در عصر حاضر دست یابند ( از سخنان محمد فحام )

وحدت = معنی لغوی و مفهوم شرعی یا اصطلاحی وحدت

وحدت در لغت به معنی یگانه بودن و یکی بودن است و در فهم دینی به معنی  وحدت صفوف اسلامی است و مقصود از اتحاد مسلمین وحدت پیرامون مذاهب در عین حال اختلاف مذهبی در برابر بیگانگان است و اصول مشترکاتی است که ارتباط داخلی و خارجی آنان را تأمین و موجب جلب مصالح و دفع مضار طرفین می باشد.

نخستین منادیان وحدت امت اسلامی

ابتدا پیامبر و صحابه و ائمه بودند و در عصر حاضر سید جمال الدین اسدآبادی ، شیخ  محمد عبده و بعد عبده سید رضا، گرچه ادای سیدجمال و محمد عبده را در می آورد ولی به دلیل پافشاری بر ملیت گرایی عربی و تهمت و طعن بر مذاهب و فرق اسلامی عملا عدم پایبندی خویش را به این مسئله نشان داد؛ به ویژه آن که او در آثارش تا سرحد مبلغ اندیشه های فرقه وهابی نیز تنزل یافته بود، البته شاگرد وی امیر شکیب ارسلان بر آن بود تا با پرهیز از تفرقه انگیزی های استاد حماسه وحدت اسلامی را تجدید نماید، اما به دلیل شرایط ویژه جهان اسلام و برخوردار نبودن از موقعیت علمی و دینی چشمگیر و مقبولیت عامه کار چندانی از پیش نبرد، پس از سیدجمال بزرگترین منادی وحدت اسلامی در جهان اسلام سید عبدالرحمن کواکبی بود .کواکبی که از سران کشورهای اسلامی نا امید شده بود برخلاف مصلحان پیشین به اتحاد دولتهای آنان خوش بین نبود، به ویژه آنکه وی با دولت عثمانی درگیر شده بود و ناگزیر به مصر مهاجرت کرد ودر همانجا درگذشت. اما تا آخر عمر از آرمان اتحاد اسلامی دست برنداشت .

در جهان تشیع پس از سیدجمال الدین از بزرگترین پرچمداران وحدت اسلامی که تاکنون ناشناخته مانده شیخ محمد حسین آل کاشف الغطاء (۱۳۳۳-۱۲۹۴ هجری شمسی ) است. در آثار ایشان لزوم همبستگی اسلامی به ویژه برای دفع خطر دشمنان اسلام و مبارزه با استعمار به چشم می خورد، ایشان در این باره چنین می نگارد: امروزه همه ی مسلمین حتی کر و گنگ ها نیز دانسته و فهمیده اند که در هر قطعه ای از قطعات و قطری از اقطار اسلامی نهنگی از نهنگان غرب و استعمار برای بلعیدن آن و آنچه در آن است دهان باز کرده است، آیا همین امر برای اتحاد مسلمین کافی نیست و برای مشتعل شدن آتش غیرت و شهامت در عزائم اسلامیان وافی نیست؟

 مسلمانان چگونه می نشینند و می نگرند که برادر مسلمانشان را غارت کنند یا او را به بردگی ببرند؟ پس از کاشف الغطا سید شرف الدین عاملی لبنانی مصلح بزرگ و منادی وحدت مسلمانان شناخته شده است. شرف الدین در راه اتحاد اسلامی کوششها کرد و خون دلها خورده، او بر سر پیروان دو فرقه بزرگ شیعه و سنی فریاد می زد: « فرقتهما السیاسه فلتجمعهما السیاسه»؛ شیعه و سنی را از روز نخست سیاست و طمع سیاسی از هم دور کرد و اکنون باید سیاست و مصالح سیاسی اسلام و مسلمین آنان را کنار هم گرد آورد. میل شدید او به وحدت اسلامی هرگز سبب نشد که از اصول عدول کند و حقایق را کتمان کند، او بر آن بود که عالمان مصلح دو فرقه شیعه و سنی به دور از پیش داوری ها و بدبینی ها با حسن تفاهم، سخنان یکدیگر  را بشنوند و هرکدام به دور از تعصبات بی جا سخن حق را گردن نهند و نفهمیده و نسنجیده بر یکدیگر خرده نگیرند و طعن نزنند و آتش اختلاف را شعله ور نسازند.

«بنیانگذاران تقریب و وحدت بین مذاهب اسلامی»

در قرن حاضر از جهان تسنن نیز اقبال لاهوری، حسن البنا و سید قطب مصری پیوسته شعار وحدت را زمزمه کردند، به ویژه مرحوم سید قطب که با درک نسبتا عمیق از اسلام و شناخت دقیق سیاستهای استعمار و انصاف در خور تحسین، گام های مؤثری در این راه برداشت. همزمان با این بزرگواران در جهان تشیع نیز آرمانگران و اصلاح طلبانی چون علامه شیخ مرتضی مطهری، آیت الله سید محمود طالقانی، دکتر محمد حسین بهشتی و دیگر بزرگان با مصلحان اهل سنت همنوا و هم صدا گردیدند. اما باید بپذیریم که هیچ کدام از ایشان نفوذ کلمه مرحوم  آیت الله بروجردی و شیخ عبدالمجید سلیم و شیخ محمود شلتوت را نداشتند و به حق این سه تن حرکتی را آغاز کردند و به پای ثمر رساندند که در دنیای اسلام بی نظیر بود؛ زیرا در جهان تشیع شخصیتی چون بروجردی با عنوان مرجع عام شیعیان  از اعتبار ویژه و گسترده ای برخوردار بود، از حسن تصادف چند سال قبل از زعامت و ریاست معظم له، زمانی که هنوز ایشان در بروجرد بودند دارالتقریب بین المذاهب به همت جمعی از روشنفکران سنی و شیعه تأسیس شد. معظم له در دوره زعامت خود تا حد ممکن به این فکر و به این مؤسسه کمک و همکاری کرد برای اولین بار بعد از چندین صد سال بین زعیم روحانی شیعه و زعیم روحانی سنی شیخ عبدالحمید سلیم به فاصله ی دوسال شیخ محمود شلتوت مفتی مصر و رئیس جامع الازهر روابط دوستانه برقرار شد و نامه ها مبادله گردید.

علمای بزرگ اهلسنت نیز در همان زمان پا به پای این بزرگان مراجع شیعی در عصر حاضر در راه وحدت اسلامی و تقریب بین مذاهب به پیش افتادند، تا جایی که اندیشمند بزرگ سنی مرحوم شیخ عبدالحمید سلیم در پاسخ به پیام شفاهی آیت الله بروجردی که توسط شیخ محمد تقی قمی به وی ابلاغ گردیده بود چنین می گوید : بهترین آرزوی من است که می خواهم مادام العمر آن را عملی سازم و پیوسته از باری تعالی مسئلت دارم که آرزوی مرا برآورد.

 شیخ عبدالحمید سلیم به این پیمان وفادار ماند؛ اما افتخار صدور فتوای رسمیت تشیع نصیب جانشین وی شیخ محمود شلتوت در سال ۱۳۸۳ گردید. این فتوای تاریخی که میان ۱۳۳۸ و ۳۹ هجری شمسی صادر شده است دارای اهمیت ویژه ای است و مهمترین فراز آن جواز پیروی از مذهب جعفری مشهور به امامیه اثنا عشری است. مرحوم شلتوت یادآور شده است که اجتهاد، ابتدا منبع توافق و تجمع آراء بود نه مایه تعارض؛ چه مذاهب مختلف در زیر چتر حجیت کتاب و سنت باهم گرد آمده بودند. آنگاه می گوید فقهای مسلمان باید به دور از تعصب ها و هواهای نفسانی هر رای و اندیشه ای که در تحکیم مبانی اسلام مؤثر تر است و رفاه خانواده و اجتماع را بهتر تأمین می کند به هر حال این تلاش ها با همکاری عالم شیعی مرحوم محمد تقی قمی به بار نشست و به قول خود شلتوت بزودی توانستند پیروان مذاهب حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی را در کنار برادران شیعی خود اثنا عشری و زیدی در فضایی مملو از روح اخوت و مهر و رفاقت به بحث بپردازند. در این موج اخیر نقش بیدارگرایانه امام خمینی آن چنان عظیم و پر ارج است که بررسی آن نیاز به رساله ای جداگانه دارد دفاع معظم له از مسلمانان مظلوم سراسر گیتی بدون در نظر داشتن مذهب و ملیت خاص نشانه ای از اعتماد عمیق ایشان به این مسئله است. آن فقید علاوه بر سخنان و رهنمودهای گرانقدری که در این باره ارائه فرموده اند دارای فتاوای دقیق و ارجمندی هستند که پایبندی معظم له را در عمل ثابت می نماید. چنانکه در مسائل مربوط به حج و غیره روشن ساختند. نکته اساسی تر و اصولی تر آن است که امروز همه ی مسلمین هدف یک تیر قرار می گیرند؛ گلوله شلیک شده از سوی اسرائیلی ها- امریکایی ها برتانیائی ها – فرانسوی ها و تکفیری ها هرگز نمی پرسند که هدفش سینه شیعه و یا سنی است ، دشمنان مشترک می خواهند مسلمانان را هدف قرار دهند و از بین ببرند. این مسلمانان از هر مکتب و هر منطقه ی دنیا که باشند برای جهان کفر تفاوت و فرقی نمی کند.

امام خمینی و وحدت اسلامی

آقایان علمای اهل سنت و علمای شیعه مدتهاست که زحمت می کشند که تفرقه را کنار بگذارند و کسانی که پیغمبرشان و دینشان یکی است، همراه و برادر باشند؛ لکن افرادی کوشش می کنند که تفرقه ایجاد کنند و شما خوب می دانید که چه کسانی از تفرقه سود می برند. ۲۵/۵/۶۵ صحیفه ی نور  ۱۶ / ۲۴۸

 در اسلام بین شیعه و سنی ابدا تفرقه نیست، بین شیعه و سنی نباید تفرقه باشد، باید وحدت کلمه را حفظ کنید.  ائمه اطهار به ما سفارش کردند که با هم بپیوندیم و با هم اجتماعمان را حفظ کنیم و کسی که بخواهد این اجتماع را به هم بزند یا جاهل است و یا مغرض و نباید به این حرف ها گوش داد. ۱۷/۱۱/۵۷ صحیفه ی نور  ۵ / ۳۸

مشکل عمده ی مسلمین، همان دوری از اسلام و قرآن است و اگر مسلمین به حسب امری که خدای تبارک و تعالی فرموده است: «« وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِیعًا وَلاَ تَفَرَّقُواْ» اگر به همین یک امر و نهی عمل می کردند تمام مشکلاتشان رفع می شد و هیچ قدرتی نمی توانست با آن مقابله کند.  ۱/۴//۵۸ صحیفه ی نور ۷ / ۱۷۶

اصل این مسئله که شیعه یک طرف و سنی یک طرف از روی جهالت و تبلیغاتی که اجانب کرده اند، پیش آمده است. چنان که بین خود شیعه هم اشخاص مختلفی را به مبارزه وا می دارند و بین خود برادران سنی هم یک طایفه را با طایفه ی دیگری در مقابل هم قرار می دهند . امروز روزی است که تمام طوائف مسلمین مقابل هستند با قدرت های شیطانی که اساس اسلام را می خواهند از بین ببرند؛ امروز روزی است که همه به دستور اسلام ، به دستور قرآن کریم باید با هم متحد باشند و تنازع نکنند.

جلوه وحدت در کلام رهبری

ملت ایران با تکیه بر قرآن و وحدت بین شیعه و سنی انقلاب را به پیروزی رسانده است و اولین پیام انقلاب اسلامی وحدت بین شیعه و سنی است؛ ما مسلمانان جمعیتی در حدود یک و نیم میلیارد نفر را در جهان تشکیل داده ایم ولی دشمنان بشریت همواره سعی کرده اند تا این پیکره واحده مسلمانان را با تفرقه در هم بشکند و منابع مادی آنان را غارت کنند.    (۲۸/۱۰/۶۴)

وحدت را مهم بشمارید و هفته ی وحدت را یک هفته حقیقتا پر محتوا و پر مغز قرار بدهید. در امور دیگرهم ما این مساله وحدت را مورد تأیید و به عنوان یک اصل اسلامی و انقلابی مورد تاکید قرار می دهیم. وقتی ما می گوییم بین برادران شیعه و سنی و مذاهب مختلف اسلامی برای هدف های اسلامی اتحاد باشد، پس به طریق اولی بین قشرهای مختلف ملت ایران مردم فداکار و مبارز اهل هر شهر و هر استانی متکلمین با هر زبانی و لهجه ای و قشرهای مختلف موظف هستند به این که به طریق اولی وحدت را حفظ کنند. (۱۹/۷/۶۸)

ما در هفته ی وحدت و به عنوان پیام وحدت حرفمان این است که مسلمانان بیایند با هم متحد شوند و با هم دشمنی نکنند، این حرف بدی نیست این حرف ، حرفی است که عاقل بی غرض و منصفی آن را قبول خواهد کرد، محور هم خدا و سنت نبی اکرم صلی الله تعالی علیه و سلم و شریعت اسلامی باشد.( ۱۹/۷/۶۸)

علمای اسلام باید مراقب مذاهب جعلی و دلارهای نفتی که برای ایجاد تفرقه به کار می رود باشند و دست های پلید و مزدوری را که برای از هم گسستن و پاره کردن عروة الوثقی بین مسلمین تلاش می کنند، شناسایی و با آنان برخورد کنند؛ زیرا این برخورد لازمه ی علاقه به وحدت اسلامی است.( ۲۵/۷/۶۸)

بسیاری از فتاوای علما و فقهای اسلام اگر مورد بحث فقهی عالمانه قرار گیرد، می توانند به یکدیگر نزدیک شوند و ما دارالتقریب بین المذاهب را ایجاد کردیم و میزبان شخصیت های عالمانه از جهان اسلام هستیم تا به این ترتیب و با کوشش فقها، متکلمین، فلاسفه و علمای اسلام نظرات فرق اسلامی در مجموعه ای واحد در اختیار همه مسلمین قرار گیرد. (۲۵/۷/۶۸)

اختلاف به روایت مثنوی

آیا اختلاف این دو طایفه سنی و شیعه اختلافی نیست که مولانا  در کتاب مثنوی آورده است که چهار فرد مسکین و بینوا بر سر راهی نشسته بودند ایرانی، عرب، ترک و رومی این چهار نفر به خاطر درهمی که رهگذری به آنها داده بود با هم درگیر شدند و بر سر تقسیم آن با هم به نزاع پرداختند، چون تقسیم یک درهم در میان چهار نفر ممکن نبود، گدای ایرانی گفت: بیایید با این درهم انگور بخریم و آن را میان خودمان عادلانه تقسیم کنیم، اما گدای عرب گفت: من انگور را دوست نمی دارم بلکه عنب می خواهم، گدای ترک را خشم فروگرفت و گفت: من نه انگور را می خواهم و نه طالب عنب هستم بلکه من اُزُم را دوست می دارم، اما گدای رومی گفت: من از این سه هیچکدام را دوست نمی دارم بلکه مایلم فقط استافیل را خریداری کنم. سرانجام نزاع این چهار نفر بالا گرفت و به ضرب و شتم کشید، رهگذر دیگری که به زبان هر چهار نفر آشنا بود از کنار آنان می گذشت و چون دید که آنها با هم می ستیزند و جنگ و دعوا به راه انداختند به آنان نزدیک شد تا میان آنها صلح و آشتی برقرار کند به سخن همه ی آنها گوش فرا داد و دریافت که همگی آنها خواهان یک چیز هستند ولی هر کدام با لغت و زبان ویژه خود آن را درخواست می کنند که نمی توانند تفاهم نمایند؛ به آنها گفت آن درهم را در اختیار من قرار دهید تا خواسته همه شما را بر آورده سازم، آنان را به دکان میوه فروشی برد و آن درهم را به میوه فروشی داد و برای آنها انگور خریداری کرد و میان آنها تقسیم کرد، وقتی انگور را دیدند شاد شدند و از این شخص تشکر کردند و هرکدام از آنها به زبان خود گفتند این همان چیزی بود که ما می خواستیم، این میوه همان انگور بود که ایرانی آن را انگور و عرب عنب و ترک آن را ازم و رومی آن را استافیل می نامید ولی این چهار نفر نمی دانستند که این چهار واژه دارای یک مفهوم و معنی است . اختلاف و تفرقه که احیانا کینه و نزاع و جنگ و در گیری و خونریزی را باعث می شود از ناآگاهی و عدم تفاهم ما با یکدیگر سرچشمه می گیرد، ما که از وجوه اشتراک و اتحاد و اتفاق قابل توجهی در اصول و فروع دین برخورداریم و در تمام ضروریات دین کاملا توافق داریم. اگر ما در مورد مقاصد و اهدافمان به تفاهم برسیم باید بگوئیم همگی ما شیعی هستیم زیرا ما اعم از سنی و شیعه دوستی پیامبر اکرم صلی الله تعالی علیه و سلم و نیز اهل بیت او را با جان و دل می پذیریم و دوستی نسبت به همه ی آنها را در خود احساس می کنیم و همچنین همه ی ما سنی می باشیم چرا که هر دو طایفه می کوشیم به طریقه ی سنت رسول اکرم صلی الله تعالی علیه و سلم عمل کنیم و این سنت را از طریق صحیح شناسایی نمائیم.

شعر وحدت سال ۹۴

چقدر قشنگست روز میلادت // که پیروان تو گرد هم اند با یادت

نشسته است کنارم برادرم امروز// بریز باده وحدت به ساغرم امروز

بیار باده وحدت که سخت دلتنگم // چقدر دلزده اینک از این همه رنگم

نزاع بین مذاهب چه سود خواهد داشت//

میار آتش فتنه که دود خواهد داشت

دود نیز به چشم من و تو خواهد رفت //

دود نیز به خشم از من و تو خواهد رفت

خدا یکی و رسول و قرآن نیز // صلوة و صوم یکی معاد ومیزان نیز

من از اهالی جامم ز رنگ بیزارم // اگر تویی مقابل ز جنگ بیزارم

به پشت دشمن نا اهل کی توان زد مشت // گر اتفاق نباشد میان پنج انگشت

چرا به همدیگر اینقدر ظن و شک داریم//

 اگر این همه ما درد مشترک داریم

من و تو یار دبستانی همیم ای دوست//

شریک شادی و اندوه و ماتمیم ای دوست

زمان جنگ که از آسمان شرر می ریخت //

به جبهه خون من و تو به همدیگر آمیخت

برادریم به زهاد زاهدان سوگند// برابریم به خون مجاهدان سوگند

گل اذان که بروید از گلدسته // بخوان نماز بدستان باز یا بسته

هر آن که تخم دوئی در دل من و تو ریخت //

زغفلت آبی در آسیاب دشمن ریخت

من و تو ریشه در اعماق آسمان داریم //

نمی شویم جدا باز تا که جان داریم

تشیع علوی جز عمل به سنت چیست // بیاموز مرا شیعه ای که سنی نیست

تمام اهل سنت محب طاهایند// به اسم نه همگی شان به رسم با مایند

مرا به مذهب جعفری اگر چه دل بسته است //

از این نزاع مذاهب ولی دلم خسته است

محمد آمد و حبلی از آسمان آویخت //

شراب باقی وحدت را به ساغر ریخت

محمد آمد و در شب چراغ روشن کرد//

نگاه خسته دل را به باغ روشن کرد

تو اهل مذهب عشقی اگر سخن کوتاه //

بگو همره من لا اله الا الله

به مناسبت ولادت با سعادت منجی عالم بشریت حضرت ختمی مرتبت محمد مصطفی صلی الله تعالی علیه و سلم

خورشید جمال خویش بنمود// مه از رخ خود نقاب بگشود

آمد به جهان یگانه فرزند// از دامن مادری برومند

انوار تجلی الهی // تابیده ز ماه تا به ماهی

خاک در کعبه مشک گردید// دریاچه ساوه خشک گردید

زنجیر ستم گسست از هم // آزاد نمود نوع آدم

شد از قدمش جهان منور // اسلام عزیز سایه گستر

ای راه گشای راه انسان // هردرد ز داروی تو درمان

تو تاج کرامت جهانی// تو فخر زمین و آسمانی

در پیکر مردمان تو جانی // پیغمبرآخر الزمانی

ای فخر رسل ولیّ کونین // ای رفته فزون زقاب قوسین

حلق تو نهایت کمال است// مرأت جمال ذوالجلال است

در شان گفت ایزد پاک // لولاک لَما خلقت الافلاک

بر برادران مسلمان اعم از اهلسنت و تشیع لازم است که وحدتشان را هر چه بیشتر حفظ کنند خود ستایی سنی و شیعه خلاف اسلام است و فرقی میان آنها نیست  بلکه همه ی ما مسلمان هستیم و باید برادرانه برای اسلام جهاد کنیم.(امام خمینی ره).سال ۵۹

السلام و علیکم و رحمه الله و برکاته

۴ ربیع الاول ۱۴۳۷

مصادف با ۹۴/۹/۲۵

گردآورنده: مولانا نظام الدین نصرتی

امام جمعه مسجد رحمانی و مدیر مدرسه نصرت العلوم جاهدگال – بخش نگین کویر –فهرج-کرمان

انتشارات: حوزه علمیه نصرت العلوم چاهدگال بخش نگین کویر- فهرج-کرمان- ایران

تبلیغات

بزودی

جستجو های اخبار روز

جدیدترین اخبار

داغ ترین اخبار