تبلیغات

فلسفه مهریه و نقش آن در دوام ازدواج

Article Image

البوطی

فلسفه مهریه و نقش آن در طول عمر ازدواج

مهریه ای که خداوند متعال برضرورت وجود آن در هر عقد ازدواجی اصرار ورزیده و آن را به گونه ای قرارداده که خود به خود در ضمن عقد واجب می شود گر چه نیز زوج یا زوجین در اثنای عقد از ذکر آن غافل بمانند مهریه ای که قرآن با بیانات جازم و قاطعانه بر وجوب و اهمیت آن تأکید ورزیده چنانچه می فرماید:

وَآتُواْ النَّسَاء صَدُقَاتِهِنَّ نِحْلَةً :

کابینهای زنان را چون هدیه ای خالص بدانان بدهید. (نسا۴)

و می فرماید:

‏ وَإِنْ أَرَدتُّمُ اسْتِبْدَالَ زَوْجٍ مَّكَانَ زَوْجٍ وَآتَيْتُمْ إِحْدَاهُنَّ قِنطَاراً فَلاَ تَأْخُذُواْ مِنْهُ شَيْئاً أَتَأْخُذُونَهُ بُهْتَاناً وَإِثْماً مُّبِيناً ‏*‏ وَكَيْفَ تَأْخُذُونَهُ وَقَدْ أَفْضَى بَعْضُكُمْ إِلَى بَعْضٍ وَأَخَذْنَ مِنكُم مِّيثَاقاً غَلِيظاً

واگر خواستید زن دیگری جایگزین همسرتان نمایید و حال آنکه یکی از ایشان را مهریه کلانی داده اید چیزی از آن را برای خود اخذ نکنید. آیا آن را از روی بهتان و گناهی آشکار اخذ می کنید و حال آنکه برخی با برخی دیگر نزدیکی و آمیزش داشته اید و (همسرانتان هم) از شما پیمان استواری گرفته اند.(نسا ۲۰و۲۱)

می گویم:همین مهریه ای که خداوند آن همه اهمیت برایش قایل است ارزشش در این خلاصه نمی شود که رابطه ای مالی باشد که شوهر آن را همچون هدیه ای که مرد در شرایط معمولی آن را به زنش می دهد تقدیم همسرش نماید.

بلکه مهریه شالوده ای بزرگ است که در استحکام بخشیدن عقد ازدواج و حفظ زندگی زناشویی از خطرهای احتمالی نقش بسزایی ایفا می کند و درازترین عمر ممکن را برای زندگی زناشویی تضمین می نماید.

توضیح آنکه: جوانی که با دختر مورد علاقه خود ازدواج می کند تا زمانی که عوامل عشق و جاذبه های جنسی در او ژولیده نشده باشد و او را دوست داشته باشد با او می زیید. ولی هر گاه محبت به ملالت عشق به نفرت تبدیل شد در این شرایط به سادگی از همسر جوانش که تا زمانی نه چندان دور عشق و حب سوزان بر رخساره اش پخش می کرد کناره گرفته و در پی دختر جوان دیگری بر می آید که از نو زبانه محبت زبانه محبت خاموش شده اش را در میان پرده های قلبش شعله ور ساخته و حرارت عشقش این دختر جوان را فرا گیرد.

در این صورت چیزی که شوهر را به ادامه زندگی با همسراولش پای بند می سازد عبارت از دو عامل است:

عامل اول عبارت از تربیت مذهبی و وجدانی ای که مرد را چنان بار آورد که بیشتر با مصالح طرف سروکار داشته باشد تا با عشق و محبت و بیش از آنکه آسایش خویشتن را لحاظ کند به احساسات همسرش توجه داشته باشد.و این جز از راه به صبغه دین در آمدن به دست نخواهد آمد.

عامل دوم عبارت است از مهریه ای که می باید بر طبق برنامه الهی در عقد زناشویی وارد گردد یعنی به اصطلاح امروزیها باید به سان بیمه ای باشد که رشته ازدواج را استحکام بخشد و زن را به این اطمینان نزدیکتر کند که شوهرش ظرف چندین هفته بدو بازی نخواهد کرد که از آن پس دیگر او را از سیر زندگی خود دود نماید و درصدد بازیچه دیگری برآید زیرا هرگاه مرد عملاً به فکر جدایی از همسرش باشد خواهد دید که در برابر این حکم و قانون الهی قرار دارد که می فرماید:

‏ وَإِنْ أَرَدتُّمُ اسْتِبْدَالَ زَوْجٍ مَّكَانَ زَوْجٍ وَآتَيْتُمْ إِحْدَاهُنَّ قِنطَاراً فَلاَ تَأْخُذُواْ مِنْهُ شَيْئاً أَتَأْخُذُونَهُ بُهْتَاناً وَإِثْماً مُّبِيناً ‏:

و اگر خواستید همسر دیگری بجای همسرتان برگزینید و حال اینکه یکی از ایشان را مهریه کلانی داده اید چیزی از آن برای خود نگیرید آیا آن را از روی بهتان و گناهی آشکار برای خود اخذ می کنید.(نساء/۲۰)

و این حکم الهی حکمت آمیز او را وا خواهد داشت که در کنار انگیزه عشق و سرگرمی ترازوی مصالح و عواقب زندگی زناشویی را نیز نصب کند و چه بسا وجدان انسانیش هم ببه معنی و مضمون مقدسی که در زوایای این آیه وجود دارد پی برد چون به او می گوید:اگر بر این تصمیم داری که از همسرت جدا شوی و او را به سیه روزی بکشانی ناگزیر می باید شریعت نیز بر آن شود که به واسطه مالی که مهریه همسرت می باشد هر مبلغی هم باشد تو را به مضیقه بیندازد.البته باید دانست که مهریه بیش از آنکه مجازاتی برای تو باشد تسویه حسابی حقوقی برای همان همسرت است که به وسیله جدایی از او مصیبت زده شده است و چون زخم زن به این مرهم بهبودی یافت در این هنگام جای آن دارد که وی را به ان فرموده الهی پند و اندرز داد که :

وَإِن يَتَفَرَّقَا يُغْنِ اللّهُ كُلاًّ مِّن سَعَتِهِ :و اگر (زوجین) از یکدیگر جدا شوند خداوند هر یک از آنها را با نعمت و فضل خود بی نیاز خواهد ساخت .(نساء/۱۳۰)

مسأله مهمی هم که باید دانست اینکه مبلغ مال مهریه را تنها زن تعیین خواهد کرد.این زن است که خواهد توانست مبلغ مهریه را کم یا زیاد مشخص کند.ذات اقدس الهی این حکم را دریچه اطمینان و مصدر ضمانت برقراری حیات زن قرار داده و با استفاده از آن نگذاشته است که زن بایچه دست مردی قرار گیرد که از همان اوایل سرود عشق و محبت را بدو گوشزد می کند.پس به همین خاطر بایستی مرجع تعیین مقدار مهریه و تصرف در آن تنها و تنها زن باشد.

باید دانست همین تضمین موجود در مهریه در مرتبه بعد از تضمین نخست موجود در انگیزه های اخلاقی و فضایل قرار دارد تضمینی که جز ثمره ایمان واقعی به خدا نیست همان ایمانی که خوف از خداوند و تمسک به تعالیم و احکام اسلامی نیز جزو ثمره های آن می باشد.

البته گاهی اوقات این تضمینات در دست اجرا قرار نمی گیرد مگر اینکه در دفاتر ثبت ازدواج به ثبت رسیده باشد زیرا برای ثابت شدن عثد ازدواج در دادگاهها و مورد پیگرد قاننی قرار دادن زوج در خصوص حقوقی که در صورت طلاق دادن زنش بر وی واجب می گردد ثبت ازدواج یک شرط الزامی است.

اما در صورتیکه ازدواج تنها به طریقه شرعی انجام پذیرفت و از اسناد و اطلاع سازمانهای قضایی بدور بود در چنین شرایطی دستیابی زن به حقوق خویش در گرو امانتداری صداقت و میزان خوف شوهر از خداوند می باشد که البته  چنین صفاتی در عصر حاضر به ندرت یافت می شود.

به همین مناسبت من از خانمهایی که مردم به خواستگاریشان می روند و همچنین از خانواده آنها تقاضا دارم که هیچگاه به مجرد عقد شرعی ازدواج اکتفا نکرده و نگذارند یک شب هم بر عقد ازدواج آنها بگذرد مگر اینکه در دفاتر ثبت ازدواج به ثبت رسیده باشد.متاسفانه جامعه ما آکنده از خانمهای جوانی است که بر اثر این چنین اشتباهاتی که نه مجوزی دارد و نه عذری دستخوش مکر و فریبکاری پاره ای از آقایان قرار گرفته اند.بلکه شما را از مردانی هم بر حذر می دارم که از برخی کشورهای همسایه راهی کشورتان می شوند.یک زمان یکی از آنها جهت خواستگاری از خانم جوانی که دلداده اش شده پیش آمده و هر قدر مهریه از او بخواهند و حتی بیش از آن را تقدیم می نماید به دنبال آن این دختر و بستگانش چنان سرمست این مهریه می شوند که ضرورت احتیاط و فرض احتمالات را به دست فراموشی سپرده و با اجرای سریع عقد ازدواج (به خاطر دستیابی به مال حلال و حرام) و بدور از اطلاع سازمانهای قضایی به خواسته اش پاسخ مثبت می دهند.بدین ترتیب این مرد بیگانه ظرف چندین روز کام خویشتن را از این خانم جوان برآورده می کند و در این مدت او را اندک هدایایی ارج می نهد.آنگاه از وی خداحافظی کرده به کشور خود  بر می گردد  به همسرش اطمینان می دهد که در اسرع وقت ویزای ورود به کشورش را برایش خواهد فرستاد و از او دعوت خواهد کرد که به خانه زیبایش تشریف بیاورد.باید در این حد داستان را خاتمه داد و بر آن نقاب زد چه داستان به فاجعه ای بغرنج و علاج ناپذیر خواهد انجامید که در سایه آن خانم جوان قربانی دست مردی خواهد شد که درصدد این است غریزه جنسی خ.د را در خلال تمسخر به او و خانواده اش با استفاده از یک سری مهریه موهوم تخدیر کننده اشباع کند.

راستی اگر ازدواج در دفاتر به ثبت برسد این نوع بازی کردنها از دسترس این حیوان فرومایه بدور خواهد شد.گفتنی است بار چنین اشتباهی بیشتر بر دوش دختر  خویشاوندانش است تا بر دوش آن حیوان پست و فرومایه.

ادامه دارد ….

منبع : 

کتاب زن در میان شفافیت شریعت الهی و تیرگی فرهنگ غرب

مؤلف: دکتر سعید رمضان بوطی

مترجم: عمر قادری

تبلیغات

بزودی

جستجو های اخبار روز

جدیدترین اخبار

داغ ترین اخبار