تبلیغات

آیا اسلام از راه شمشیر به ایران تحمیل شد؟

Article Image
(طبری، زمخشری، بیضاوی، فخر رازی، نیشابوری و …)؛ محدثان جوامع حدیث نبوی (بخاری، ابن ماجۀ قزوینی، ابوداود سجستانی، تِرمذی و …).

چه دلیلی داشت که حتی در ادبیات عرب، ایرانیانی چون «سیبویۀ پارسی»«ابوعلی فارسی»، «عبدالقادر جُرجانی»، «فیروزآبادی» و دیگران، خدمات شایانی به زبان عربی نمایند؟ آیا این دستاورد، دستاوردِ دینی بود که به زور شمشیر بر آنها تحمیل شده بود؟!

از اینها گذشته، به گواهی تاریخ، پس از ورود اسلام به ایران، زرتشتیان ایران اجازه داشتند تا آیین زرتشتی و آتشکده های خویش را نگه دارند، و آنان شاهد هیچ گونه اجباری در تغییر دین خود از سوی مسلمانان نبودند؛ تا جایی که آتشکده های آنان قرن های متمادی همچنان مصون از هر گونه گزندی باقی ماند.

پروفسور «ادوارد براون» در کتاب «تاریخ ادبیات ایران» چنین می نویسد:

«چه بسا تصور کنند که جنگجویان اسلام، اقوام و ممالک مفتوحه را در انتخاب یکی از دو راه مخیّر می ساختند: اول قرآن، دوم شمشیر! ولی این تصور صحیح نیست زیرا گبر و ترسا و یهود اجازه داشتند آئین خود را نگه دارند و فقط مجبوربه دادن جزیه (مالیات سرانه) بودند و این ترتیب کاملاً عادلانه بود زیرا اَتباع غیر مُسلمِ خلفا، از شرکت در غزوات و دادن خمس و زکات، که بر امت پیامبر فرض بود، معافیت داشتند [و همچنین، با دادن جزیه، آزادی و حفظ جان و مالشان تضمین می شد].»[۷]

«ادوارد براون» در ادامه می گوید:

«مسلّم است که قسمت اعظم کسانی که تغییر مذهب دادند، به طیب خاطر و به اختیار و ارادۀ خودشان بود. پس از شکست ایران در «قادسیه»، فی المثل چهار هزار سرباز دیلمی (نزدیک بحر خزر) پس از مشاوره تصمیم گرفتند به میل خود اسلام آورند و به قوم عرب ملحق شوند. این عده در تسخیر «جلولا» به تازیان کمک کردند و سپس با مسلمین در کوفه سکونت اختیار کردند و اشخاص دیگر نیز گروه گروه به رضا و رغبت، به اسلام گرویدند.»[۸]

این از رفتار مسلمانان در برابر دشمنان شکست خورده. اما، اکنون بیایید خلاصه وار به رفتار خسروپرویز (پادشاه ایران) در برابر رقیبانِ شکست خورده اش نیز نظری بیفکنیم:

ایرانیان آتش پرست، پس از بدست گرفتن قدرت در سرزمین روم، برای از بین بردن مسیحیت، به فجیع‌ترین ستم ها دست می‌زدند؛ مثلاً به شعایر و مقدسات دینی توهین می‌شد، و عبادتگاه‌ها تخریب می‌شد. حدود ۱۰۰هزار مسیحی به قتل رسیدند. در همه جا آتشکده ساخته شد، پرستش آتش و آفتاب با زور سرنیزه رواج یافت. صلیب مقدس (که بر اساس اعتقاد مسیحیان، مسیح روی آن به دار آویخته شده بود) از روم به مداین انتقال یافت. « ادوارد گبن » در این باره می‌نویسد:

« اگر اهداف خسروپرویز، اهداف نیک و درستی ‌بودند، پس از شکست دادن فوکاس، با رومی ها صلح می‌کرد و از هراکلیتوس به عنوان دوست خود استقبال می‌نمود؛ زیرا هراکلیتوس، به انتقام موریس قیام کرده بود. اما خسروپرویز، با ادامه جنگ، چهره واقعی خود را نشان داد.»[۹]

در این حال، میان ظلم و ستمِ پادشاه ایران و روم چه تفاوتی وجود داشت، و پادشاه فاتحِ ایران، خود را چقدر بزرگ می‌پنداشت؟ پاسخ این سؤال از نامه‌ای روشن می‌شود که خسرو پرویز از بیت المقدس برای هرقل فرستاد. متن نامه چنین است:

«از بزرگترین خدایگان روی زمین یعنی از طرف خسرو، مالک تمام روی زمین، به آن غلام و بندۀ بی شعور، یعنی هرقل. تو می‌گویی که بر خدایت اعتماد و توکل داری؛ پس چرا خدای تو، نتوانست اورشلیم (بیت المقدس) را از دست من بگیرد؟»

در ضمن، درست است رفتار برخی از فرمانروایان «اُموی» (چون «یزید»، «حجاج بن یوسف»، «عبدالملک مروان» و غیره) شایسته نبوده است، اما نمی توان این را به قرآن و اسلام ربط داد؛ زیرا، آنان حتی با خاندان ارجمند پیامبر (صلی الله علیه وسلم) نیز درافتادند! چرا کسی نیست که از «سلمان فارسی» بدگویی کند (او که از سوی خلیفۀ مسلمین، فرمانروایی «مداین» را به عهده گرفت)؟

گویا مردم خبر ندارند که پیامبر بزرگوار اسلام (صلی الله علیه وسلم) در آخرین حجّ خود، در حضور هزاران مسلمان در خصوص «برابری عرب و عجم» چنین گفت: « لا فُضِّلَ عربیٌّ علی عجمیً و لا عجمیٌ علی عربیً إلا بتقوَی الله»: هیچ عربی بر عجم و هیچ عجمی بر عرب برتری نیافت، جز در سایۀ تقوای الهی.[۱۰]

و نیز دست خود را بر شانۀ سلمان فارسی گذاشت و فرمود: « لَوْ کَانَ الإِیمَانُ بِالثُّرَیَّا لَتَنَاوَلَهُ رِجَالٌ مِنْ هَؤُلَاءِ »: اگر ایمان‌ در ستارۀ‌ ثریا باشد، مردانی‌ از اینها [= اهل فارس] بدان دست خواهند یافت.[۱۱]

ناگفته نماند که، مبارزات مسلمانان همواره جنبۀ دفاعی داشته و در نتیجۀ دفع ظلم دشمنانشان بوده است و بس. به عنوان مثال، بعد از آنکه در هفتاد و چند آیه به مؤمنان دستور خودداری از جنگ داده شد، سرانجام در سال دوم هجری (و بعد از تحمل آن همه نامرادی از دشمنانشان)، آیه زیر اولین آیه ای است که به مسلمانان دستور جهاد میدهد

تبلیغات

بزودی

جستجو های اخبار روز

جدیدترین اخبار