تبلیغات

دکتر سارلی :اسلام به دوره عظمت و شکوه خود باز خواهد گشت

Article Image

b_0_0_0_10_images_IMG_0616.jpg

اساس نیوز :درجای جای استان گلستان کمتراهل مطالعه ای را می توان یافت که دکتر ارازمحمد سارلی استاد دانشگاه,مدیر انتشاراتی فراغی,عضو حقیقی شورای فرهنگ عمومی گلستان ،رئیس کانون صنفی نویسندگان استان گلستان ومشاوراستاندار گلستان درامور ترکمنهای ساکن استان را نشناسد.

مردی با افکارنوین که درتاریخ معاصرادبیات ترکمن با طی نمودن قله های تلاش وافتخارهمواره درخشیده است.گفتگو با این اندیشمند و پژوهشگربرجسته درروزهای پایانی آبان ماه ممکن شد.در روزی که اتفاقا علی اصغرفضیلت مدیر اداره کل فرهنگ وارشاد استان گلستان هم به مناسبت هفته کتاب در راس هیاتی به انتشاراتی فراغی آمد واز این چهره  تلاشگر و برتر قوم ترکمن به پاس سال ها انجام خدمات شایسته در زمینه تالیف وانتشارکتاب تقدیربه عمل آورد.

b_0_0_0_10_images_sarrl2.jpg

مصاحبه زیر با این استاد نامدار دانشگاه حاوی توضیحات ونظرات کارشناسی وی پیرامون موضوعات مختلف است که ذیلا منتشر می گردد:

سوال:استاد لطفا بفرمایید تاکنون چند جلد کتاب به رشته تحریر درآورده اید ؟

دکترسارلی: باید عرض کنم که بنده سال پرکاری را پشت سرگذاشتم.امسال انتشارات فراغی درنمایشگاه کتاب استان با 50عنوان کتاب جدید حضوریافت که ازاین تعداد حداقل 30 اثرمنتشرشده ازاینجانب بود.بنده درسه حوزه مسائل آسیای مرکزی و ایران ،مسائل استرآباد و ترکمن صحرا و میراث مکتوب ترکمن ها کتاب هایی را منتشر کردم .

 در حوزه مسائل آسیای مرکزی وایران پنج جلد کتاب منتشرشده است .درحوزه استرآباد وترکمن صحرا نیزچند جلد کتاب را با استفاده از سفرنامه ها ومستندات موجود چاپ کردم .همچنین طرح پژوهشی  60 جلدی تحت عنوان میراث مکتوب ترکمن را ازسال گذشته آغاز کردم.بخش اول این طرح در زمینه میراث مکتوب ترکمن در زمینه ادبیات ترکمن است که از این بخش 10تعداد جلد کتاب را به انتشاررساندم.دراین بخش کتاب های منظوم ومنثورادبی -دینی دوره مکتب بخارا مانند دیوان حکمت حاج احمد یساوی و...قابل اشاره است.محوراصلی این داستان ها برگرفته از رشادت ها وشهامت ها,جوانمردی های امام علی(ع) وامام حسین(ع) است .بنده طی تحقیقاتم متوجه اهمیت اولاد پیامبر(ص)درنزد مردم آسیای میانه شدم.آنها دردر گذشته های دور، فرهنگ شفاهی را با روایت داستان گونه این قبیل رشادت ها در بین فرزندان شان رواج داده اند.لذا درخصوص این باب وتحلیل آن باید بگویم که هنوزجای کاربسیاردارد.به هرحال تاکنون حداقل 70 کتاب ازبنده در زمینه های تالیف,ترجمه وتصحیح انتشاریافته است.

سوال:در انتشارات تحت مدیریت جنابعالی درخصوص انتشارکتب مذهبی اهل سنت  چه اقداماتی صورت گرفته است؟

دکترسارلی:این مقوله به دو قسمت تقسیم می شود. ابتدا مکتب بخارا که به دوره ی ترویج دین ازسوی مسلمانها برمی گردد.آن زمان مسلمانان به همین اندازه که اشخاص را وارد دایره دین کنند بسنده کرده ودرهنگام فتوحات هیچ گونه تعرضی مرتکب نشده اند.به همین سبب ودرنتیجه رفتارمسالمت آمیزلشکراسلام، مردم بخارا بتدریج شیفته دین شده و به اسلام روی آورده اند. بخارا ازقدیم به عنوان مرکزمدنی دین اسلام شناخته شده است.آنها در زمینه های مذهبی افرادی مثل ابومنصورماتریدی,ترمذی و یا نسائی دارند که با این ها ارزش واعتباربخارا اوج گرفته است.درهمین راستا دانشمندان متعددی ازبخارا معرفی شده و آن شهر به عنوان مرکزدینی درمذهب حنفی شناخته می شود.به دلیل شهرت بخارا بزرگان دین ازقوم ترکمن همچون دولت محمد آزادی ومختوم قلی فراغی(شاعرنام آوازه وشهیرترکمن)رفتن به بخارا را افتخاری برای خود دانسته و تحصیلات حوزوی شان را درآن منطقه به پایان رسانده اند.

بعدها در دوره ای که چاپ سنگی رونق پبدا کرد، بلشویک های روسیه که مقابل دین اسلام درآمده بودند ،تعدادی ازمولفان دینی را کشته وبا نابودی کتاب های آن زمان,برای مدتی منطقه را ازفعالان و نویسندگان حوزه دین خالی نگه داشتند.

تحت تاثیر این وقایع بزرگان قوم ترکمن وحتی قزاق ها و تاتارها به دوسمت روانه می شوند.به این ترتیب که گروه اول به سمت کشورافغانستان می روند و گروه دوم به ایران می آیند، تا پناهگاه امنی برای خودشان بیابند.ازاین رو ما به اندازه آن تعداد نسخه های خطی با ارزش که درحوزه های علمیه ترکمن صحرای ایران داریم درکشورترکمنستان پیدا نمی کنیم.چرا که ترکمن های مهاجرمیراث شان را نیزبه همراه خودشان به اینجا آورده اند.البته اکنون ازانتقال آن میراث درغالب کتب ارزشمند بیش از یک قرن می گذرد وغالب کتاب ها به دلیل پاره گی و یا کنده شدن صفحات ناقص شده اند که اگرما برای بتوانیم با فهرست وعنوان بندی مناسب آنها رامجددابه چاپ برسانیم می توانیم بگوییم که توانستیم بعد از100 سال دوباره توانستیم آنها را احیاء نماییم.

سوال:ازنظرجنابعالی به عنوان یک فعال اهل سنت بفرمایید که اهل سنت درچه زمینه هایی می توانند پیگیرمطالبات شان باشند؟

دکترسارلی:این مساله می تواند در زمینه های مختلف فرهنگی,سیاسی واجتماعی قلبل طرح باشد.اگر بخواهم به زمینه فرهنگی مساله اشاره کنم یکی ازموضوعات مهم طبق اصل پانزدهم قانون اساسی به آموزش زبان بومی برمی گردد.

این مساله ازابتدای شکل گیری نظام اسلامی براساس نص  قانون اساسی  همواره مطرح شده است.انتظار به حق اهل سنت این است که اجازه داده شود زبان مادری شان درمدارس ودانشگاه ها تدریس گردد.دراین خصوص مقالات زیادی هم ارائه شد وخود بنده نیزدراین زمینه به عنوان یک علاقمند ترکمن پیگیری هایی را به انجام رساندم که درنتیجه این پیگیری ها متوجه شدم آنچه درقانون اساسی آمده,تنها درحد یک مجوزاست والزامی برای اجرای آن وجود ندارد. البته اگرالزام می شد آن وقت وزارت آموزش وپرورش موظف بود تدریس زبان مادری را درکلیه شهرها به اجرا درآورد.اما چون درقانون اساسی الزام نشده آموزش وپرورش نیز ازصدوربخشنامه دراین مورد خودداری می ورزد.

جدید ترین خبری که دراین باره می توانم بگویم این است که اخیرا قرارشد دراستان گلستان انجمن اولیاء ومربیان هرمدرسه درخواستی را به اداره کل آموزش وپرورش ارائه نمایند تا پس ازتصویب آن ازسوی شوراهای شهر,تدریس زبان مادری درمدارس مناطق ترکمن نشین آغازشود.دراصل 12 قانون اساسی نیزاین مساله قید شده است که امکانات وتسهیلات دینی و مذهبی دراختیارمدارس اهل سنت قرارگیرد.درمابقی موارد اهل سنت همواره ازاختیارات خود برای پیشبرد امورشان بدون هیچ مشکلی استفاده کرده اند.به عنوان مثال انتشارات فراغی درطول20سال فعالیت هیچ گاه درانتشاریک کتاب اهل سنت دچارمشکل نشده است.

سوال:استاد دیدگاه جنابعالی درباره حرکت ها و تلاش هایی که برای نزدیکی قلوب مسلمین انجام می گیرد چیست ؟

دکترسارلی:درمجموعه حرکت هایی که درجهان اسلام رخ می دهد شاخصه هایی وجود دارند که ازآن به عنوان همگرایی اسلامی دربین مذاهب شیعه وسنی نام برده می شود.بنده چشم اندازحرکت ها را ایده آل می بینم گرچه هنوزکاربرای انجام زیاد است.درجریان برگزاری کنفرانس های وحدت بخش همین اندازه که می توانیم بیانات متفاوتی را ازاقوام مختلف بشنویم خودش نوعی بازی برد برد است . زیرا درنتیجه گفتگوهای اقوام وملل اسلامی مبنای اشتراک پدید می آید که ما برآن پایه واساس می توانیم گرد هم آییم.

   ما ضمن دوست داشتن دین اسلام باید برخی القائات را کنارگذاشته ودراجتماعات ازوحدت حرف بزنیم ،تا بتوانیم حس برادری و برابری با دیگران را درخود تقویت نماییم.نگاه ونگرش علمای بزرگ اهل سنت سایرکشورها درباره نشست های وحدت  که ازسوی کشورما برگزارمی شود همواره مثبت بوده است .پس باید آن را تعمیم بخشیده وبه سوی جلو حرکت کنیم.ازسوی دیگرغرب با توجه به اینکه قدرت جهان اسلام را تهدیدی برای اسرائیل می پندارد، میان کشورهای مسلمان جنگ ودرگیری را رواج داده است.در این چارچوب یکی ازکشورهای مد نظرغرب کشور ایران است. لیکن کشورما آن قدرتمند است که دشمنان حتی تفکر ضربه زدن به ما را هم نمی توانند داشته باشند.بنابراین دشمنان نقشه اسرائیلی ازنیل تا فرات را با هدف تضعیف قدرت مسلمین اجرا کردند که برخی از کشورهای عربی منطقه را دربرمی گرفت .این نقشه درسوریه وعراق تا حدودی موفق بودند.

سوال:استاد به عنوان یک صاحب نظر شاخص اهل سنت ایران ، نظرتان را درباره عقبه فعالیت های برخی از گروه های افراطی در منطقه خاورمیانه  بفرمایید ؟

دکترسارلی:دونالد ترامپ وهیلاری کلینتون درمناظره های انتخاباتی اذعان کردند که داعش را آمریکا به وجود آورده وپرورش داده است تا مسلمان علیه مسلمان بجنگد. لذا گروه داعش جزو اهل سنت نبوده ونمی تواند باشد. زیرا هدف آنها خشن جلوه دادن چهره اهل سنت است که متاسفانه در این زمینه تا حدودی موفق نیز بوده اند.داعش برای تداوم استعمار کشورهای مسلمان از طرف غرب بوجود آمده است.اسلام پیروانش را به صلح,برادری ومحبت دعوت می کند،اما در اعمال داعش چیزی جز خشونت های قرون وسطایی به چشم نمی آید .تخریب چهره واقعی اسلام حرکتی است که آنها انجام می دهند ودعا می کنم خداوند کشورهای اسلامی را ازشر فتنه های  این گروه نجات داده وبه آرامش برساند.

سوال:جنابعالی آینده جهان اسلام را چگونه پیش بینی می کنید؟

دکترسارلی: می دانیم که جهان اسلام ازقدمت 1400 ساله برخورداربوده و وقایع مختلفی را ازسرگذرانده است.ازنگاه استراتژیکی,اسلام دینی نیست که آن را بتوان سرکوب کرده وپایین کشید .لذا به نظربنده اسلام از این دوره عبور می کند ومسلمین مجددا با قدرت وعزت زندگی کرده وبا رفتار ومنش وکردارخوب خود الگوی بشریت خواهند شد.ازنگاه استراتژیک قرآن کریم هم ، وقایع متعدد روزی به پایان خواهند رسید. همچنان که درگذشته حوادثی به مراتب سخت تر ازاین سپری گردیده اند وبنده به عنوان نمونه در قرون گذشته به وقوع جنگ های صلیبی ازسوی اروپایی ها اشاره کنم.

     بنابراین نقشه ها و توطئه های طراحی شده ی فعلی ازآن دوره ها سخت تر وبدترنیستند.علتش هم این است که امروزه رسانه ها وافکارعمومی وارد فضای جدیدی شده ومسلمین نسبت به دوره قرون وسطی آگاه ترهستند. دربین کشورهای اسلامی قدرت هایی وجود دارند که قادرند با اسلحه دربرابراسلحه وبمب درمقابل بمب روبروی کشورهای زورگو بایستند.پس ما می توانیم قدرت های اسلامی را عامل بازدارنده از وقوع جنگ های بعدی بدانیم.اگرامروزایران قدرتمند نبود، غربی ها همان آتش را بر سرمردم ما نیزمی ریختند.دراین راستا سایرقدرت های اسلامی هم باید ظرفیت های خودشان را درجهت نگهبانی وپاسداری ازدین اسلام وامت اسلامی به کارگیرند.عقیده دارم که وضعیت فعلی روزهای پایانی اش را می گذراند. چون طراحان نقشه های شوم علی رغم صرف هزینه های میلیاردی درعراق وافغانستان نتوانستند به اهداف مد نظر خود  برسند و روزی خواهد رسید که دنیای اسلام بر اساس منافع خود تصمیم گیری و تعیین خط مشی نماید .

سوال:استاد زمینه های نفوذ تفکرات افراطی درمیان اهل سنت کدامند؟

دکترسارلی:نفوذ و فعالیت جریانات افراطی را با تفاوت های جزئی می توان در مناطق مختلف اهل سنت نشین کشور مشاهده کرد . درگذشته راجع به وهابیت واکنش های را دیدیم که بخشی ازآن ها اثرگذار وبخشی دیگرپیشگیرانه بودند.در این زمینه برای اینکه وهابی ها نتوانند به اهداف شان برسند اقدامات زیادی ازقبیل کاررسانه ای نیز صورت پذیرفت.

  لذا این برداشت که وهابی ها توانسته اند مناطق اهل سنت نشین ما را  تحت سیطره خود درآورند، ازنگاه ارزیابی واقع بینانه صحیح نیست.البته آنها امکان این را دارند که بااستفاده از شبکه های ماهواره ای و یا دنیای تلگرام و واتساپ تبلیغات شان را انجام داده وعقاید مسموم شان را به جامعه تزریق نمایند.درمقابل علمای ما هم هوشیارانه عمل کردند واساتیدی مانند حاج عبدالرحمان آخوند تنگلی طانه(مدیرحوزه علمیه عرفان آباد ازتوابع علی آباد کتول)طی سخنرانی های خود که ازرادیوی ترکمنی مرکز گلستان پخش می شد اقدامات پیشگیرانه موثری را به انجام رساند.ازاین لحاظ درمناطق ما آن طورکه بعضا شنیده می شود وهابی ها نتوانستند تاثیرآن چنان مهمی تحت عنوان حرکات خطرناک وتهدید آمیزبرجای بگذارند.شاید بتوان گفت که بسترهای فکری فعالیت این گروه وجود دارد اما قابل توجه نبوده است و در این زمینه بزرگ نمایی هایی صورت گرفته است .

سوال:درباره مبحث امنیت واهمیت این مقوله در زندگی روزمره نظرکارشناسی شما چیست؟

دکترسارلی:درکتاب های اهل سنت بحث عدالت وامنیت غالبا مورد تحلیل وبررسی قرر می گیرند.درآن کتب این سوال مطرح می شود که آیا عدالت مهم است یا امنیت؟ در این زمینه نگاه اهل سنت دردرجه اول معطوف به امنیت است.به دلیل آن که اگرامنیت نباشد عدالت هم اجرا نمی شود.دریک شهرپرآشوب شما هیچ گاه نمی توانید یک قاضی عادل باشید. لذا رکن اساسی این است که اول امنیت برقرارباشد.این نگاه اهل سنت درپاره ای مواقع مورد نقد صاحب نظران هم قرارگرفته است که چرا ما امنیت را به عدالت ترجیح می دهیم.امروزه درجمهوری اسلامی ایران این مطلب به خوبی جا افتاده است که اگرامنیت نباشد چیزی قابلیت اجرایی پیدا نخواهد کرد.درتاریخ اهل سنت برخی حاکمان عادل نبوده اند ولی امنیت را درجامعه حاکم می کردند.پس این ثابت می کند که ازنگاه تئوریک امنیت فراترازهمه چیزاست.وقتی امنیت نباشد ،هیچ چیزی سرجای خودش نخواهد بود وخدا را شاکریم که در کشور ما امنیت کامل برقراراست.

خبرنگار:طاهرجانی

b_0_0_0_10_images_sarrll.jpg

اشتراک در تلگرام

تبلیغات

بزودی

جستجو های اخبار روز

جدیدترین اخبار

داغ ترین اخبار