تبلیغات

حکم ایصال ثواب

Article Image

حكم-ايصال-ثوابآیا ثواب قرآن‌خواندن به شخص مرده یا زنده می رسد؟ با دلیل جواب بدهید.

الجواب حامدا و مصليا

بله، ثواب اعمال خیر زندگان، در صورتی که به مردگان و حتي زندگان نیت هدیه کنند به آنها می‌رسد بدون اينكه از ثواب خود شخص چيزي كم شود.

دلایل:

رَوَى الدَّارَقُطْنِيّ «أَنَّ رَجُلًا سَأَلَهُ – عَلَيْهِ الصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ – فَقَالَ: كَانَ لِي أَبَوَانِ أَبَرُّهُمَا حَالَ حَيَاتِهِمَا فَكَيْفَ لِي بِبِرِّهِمَا بَعْدَ مَوْتِهِمَا؛ فَقَالَ – صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ -: إنَّ مِنْ الْبِرِّ بَعْدَ الْمَوْتِ أَنْ تُصَلِّيَ لَهُمَا مَعَ صَلَاتِك وَأَنْ تَصُومَ لَهُمَا مَعَ صَوْمِك» وَرُوِيَ أَيْضًا عَنْ عَلِيٍّ عَنْهُ – صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ – قَالَ «مَنْ مَرَّ عَلَى الْمَقَابِرِ وَقَرَأَ {قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ} [الإخلاص: ۱] إحْدَى عَشْرَةَ مَرَّةً ثُمَّ وَهَبَ أَجْرَهَا لِلْأَمْوَاتِ أُعْطِيَ مِنْ الْأَجْرِ بِعَدَدِ الْأَمْوَاتِ»؛ شخصی از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم سوال کرد و گفت: من در حیات پدر و مادرم به آنان احسان می‌کردم اکنون که وفات یافته‌اند چگونه به آنان نیکویی نمایم؟ فرمود: برای آنها نماز بخوان و روزه بگیر. و نیز از حضرت علی روایت است که فرمود: هرکس بر قبرستان بگذرد و قل هو الله احد را یازده بار بخواند سپس ثوابش را به مردگان ببخشد به اندازه شمار مردگان اجر و ثواب داده می‌شود.

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إنَّا نَتَصَدَّقُ عَنْ مَوْتَانَا وَنَحُجُّ عَنْهُمْ وَنَدْعُو لَهُمْ، فَهَلْ يَصِلُ ذَلِكَ لَهُمْ؟ قَالَ نَعَمْ، إنَّهُ لَيَصِلُ إلَيْهِمْ، وَإِنَّهُمْ لَيَفْرَحُونَ بِهِ كَمَا يَفْرَحُ أَحَدُكُمْ بِالطَّبَقِ إذَا أُهْدِيَ إلَيْهِ. (رَوَاهُ أَبُو حَفْصٍ الْعُكْبَرِيُّ)؛  از انس مروی است که گفت: یا رسول الله ما از طرف مردگان خود صدقه می‌دهیم و از طرف آنها حج می‌کنیم و برای آنها دعا می‌کنیم، آیا ثواب این اعمال به آنها می‌رسد؟ فرمود: آری ثواب اینها به آنان می‌رسد و ایشان خوش می‌شوند آن‌گونه که شما هنگام رسیدن هدیه بشقابی پر از غذا خوش می‌شوید.

( رد المحتار: ۲/۵۹۶، باب الحج عن الغیر، دار الفکر، بیروت)

«عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ» ؛ از ابوهریرة رضی‌الله‌عنه روایت است که رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمودند: زمانی که انسان بمیرد عملش از او منقطع می‌گردد، مگر سه عمل: ۱٫ صدقه جاریه ۲٫ علمی که از آن فایده گرفته شود ۳٫ فرزند نیک و صالح که برایش دعا کند. (صحيح مسلم – (۸ / ۴۰۵) بَاب مَا يَلْحَقُ الْإِنْسَانَ مِنْ الثَّوَابِ بَعْدَ وَفَاتِهِ).

توضیح: از این حدیث معلوم می‌گردد که برخی از اعمال بعد از موت هم به انسان فایده می‌رساند.

«عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أُمِّي افْتُلِتَتْ نَفْسُهَا وَأُرَاهَا لَوْ تَكَلَّمَتْ تَصَدَّقَتْ أَفَأَتَصَدَّقُ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ تَصَدَّقْ عَنْهَا»؛ از عایشه رضی‌الله‌عنها روایت است که مردی به پیغمبر صلی‌الله‌علیه وسلم گفت: مادرم به‌طور ناگهانی وفات نمود و من فکر می‌کنم اگر فرصت می‌یافت که سخن بگوید صدقه می‌داد، آیا من از جانب وی صدقه کنم؟ آن‌حضرت فرمودند: بله از جانب وی صدقه کن.

(صحيح البخاري – (۹ / ۳۰۵) بَاب مَا يُسْتَحَبُّ لِمَنْ تُوُفِّيَ فُجَاءَةً أَنْ يَتَصَدَّقُوا عَنْهُ وَقَضَاءِ النُّذُورِ عَنْ الْمَيِّتِ)

توضیح: از این حدیث معلوم می‌گردد که صدقه برای میت صحیح است و ثواب آن به میت می‌رسد و به او فایده می‌رساند.

«عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمَّ سَعْدٍ مَاتَتْ فَأَيُّ الصَّدَقَةِ أَفْضَلُ قَالَ الْمَاءُ قَالَ فَحَفَرَ بِئْرًا وَقَالَ هَذِهِ لِأُمِّ سَعْدٍ»؛ سعد بن عبادة عرض کرد: ای رسول الله، مادرم وفات کرد، کدام صدقه (برایش) بهتر است؟ فرمودند: آب، پس سعد چاهی کند و گفت: این برای مادرم وقف است. (سنن أبي داود – (۴ / ۴۹۷) بَاب فِي فَضْلِ سَقْيِ الْمَاءِ)

توضیح: از این احادیث ثابت می‌شود که ثواب عمل شخص زنده برای مرده می‌رسد، پس اگر یکی بگوید مطلقا هیچ عملی به مردگان نمی‌رسد، این گفته اش برخلاف آیه قرآن و احادیث صحیح می‌باشد. پس وقتی که رسیدن اعمال به مردگان ثابت شد، برای انجام هیچ عملی ممانعتی نیامده و چنین نصی وجود ندارد که برخی از اعمال به آنها نمی‌رسند و نباید انجام دهید.

« صَرَّحَ عُلَمَاؤُنَا فِي بَابِ الْحَجِّ عَنْ الْغَيْرِ بِأَنَّ لِلْإِنْسَانِ أَنْ يَجْعَلَ ثَوَابَ عَمَلِهِ لِغَيْرِهِ صَلَاةً أَوْ صَوْمًا أَوْ صَدَقَةً أَوْ غَيْرَهَا كَذَا فِي الْهِدَايَةِ، بَلْ فِي زَكَاةِ التَّتَارْخَانِيَّة عَنْ الْمُحِيطِ: الْأَفْضَلُ لِمَنْ يَتَصَدَّقُ نَفْلًا أَنْ يَنْوِيَ لِجَمِيعِ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ لِأَنَّهَا تَصِلُ إلَيْهِمْ وَلَا يَنْقُصُ مِنْ أَجْرِهِ شَيْءٌ ».

( رد المحتار: ۲/۲۴۳، مطلب فی زیارة القبور، دار الفکر، بیروت )

تبلیغات

بزودی

جستجو های اخبار روز

جدیدترین اخبار

داغ ترین اخبار