تبلیغات

انواع رزق و روزی از منظر قرآن

Article Image

فرزان خاموشی

رزق و انواع آن

یکی از مهمترین دغدغه های انسانی در زندگی دنیوی دغدغه ی رزق و روزی و جمع آوری مال و ثروت است. انسانها بر اساس فطرتی که خداوند آنها را بر اساس آن خلق کرده است حب مال و حب ثروت دارند؛

خداوند در آیات متعددی به این قضیه اشاره می کند؛
وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيد (عادیات/۸)ٌ
وهمانا او(انسان) علاقه فراوان و شدیدی به مال دارد.

وَتُحِبُّونَ الْمَالَ حُبًّا جَمًّا(فجر/۲۰)
ومال وثروت (دنیا) را بسیار دوست دارید.

مضافا این مسئله در جاهایی که امکانات مادی بیشتر است به صورت یک مسابقه در می آید تا جایی که هدف و غایت بعضی انسانها فقط جمع آوری مال و ثروت می شود. اگر چه با توجه به آیه (وَلَا تَنْسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيَاۖ )(قصص/۷۷) خداوند و شریعت اسلام هرگز از ما نخواسته ترک دنیا کنیم .

اما نکته اینجاست که دنیا و زرق و برق آن نباید باعث شود که انسان هدف و غایت واقعی خود که همانا عبادت و بندگی خداوند است را فراموش کند؛ در یک جمله انسان مؤمن دنیادار است ولی دنیا دوست نیست.

در بحث رزق نکته ای که باید بدان اشاره شود این است که کلمه ی رزق منحصر به مال و ثروت نمی شود و این کلمه گسترده تر از محدوده ی مال و ثروت است؛ امنیت، منزلت اجتماعی، سلامت روحی و روانی، خیرخواه مردم بودن از انواع رزق نام برده شده است.

اما رزق و روزی خداوند انواع متعدد و دلایل مختلفی دارد که با استنباط از آیات قرآن در اینجا آن را به سه نوع زیر تقسیم بندی می کنیم؛
نوع اول از رزق، رزق جزا است که خداوند انسانها را در مقابل اعمال نیکی که انجام می دهند در همین دنیا و قبل از آخرت پاداش می دهد، خداوند می فرماید:

لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هَٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ (نحل/۳۰)
برای کسانی که نیکی کردند ، در این دنیا نیکی است.

لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ (ابراهیم/۷)
«اگر شکر گزاری کنید ، یقیناً (نعمت خود را ) به شما افززون می دهم.

دومین نوع از انواع رزق، نعمت آزمایش می باشد که خداوند رزق و روزی را یا می دهد و یا نمی دهد تا به وسیله ی آن بندگانش را مورد امتحان و آزمایش قرار دهد و از غربال تقوا بگذراند.

«فَأَمَّا الْإِنسَانُ إِذَا مَا ابْتَلَاهُ رَبُّهُ فَأَكْرَمَهُ وَنَعَّمَهُ فَيَقُولُ رَبِّي أَكْرَمَنِ(فجر/۱۵)
امّا انسان ( آن انساني كه در پرتو ايمان عقل و خردش رشد نيافته است ، و شخص خود را مقياس همه چيز مي پندارد ) همين كه پروردگارش او را بيازمايد و براي اين كار او را بزرگي ببخشد و بدو نعمت بدهد ، خواهد گفت : پروردگارم مرا بزرگوار و گرامي و محترم و مكرم ديده است ! ( و اين عزّت و نعمت ، حق من و شايسته من است ) .»

وَأَمَّا إِذَا مَا ابْتَلَاهُ فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهُ فَيَقُولُ رَبِّي أَهَانَنِ(فجر/۱۶)
«و امّا زماني كه پروردگارش او را بيازمايد و براي اين كار روزي او را تنگ و كم نمايد ، خواهد گفت : پروردگارم مراخوار و زبون داشته است ( و با فقر و فاقه ، ذليل و حقيرم نموده است ) .»

نوع سوم از رزق ها ، استدراج است که سنتی از سنت های الهی است و سنت الهی ابدی و تغییر ناپذیر است؛ در این حالت خداوند به اهل گناه مال و ثروت می دهد تا به واسطه ی آن در همین دنیا آنها را عذاب دهد .
وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُون) (اعراف/۱۸۲)َ
وکسانی که آیات ما را تکذیب کردند, به تدریج از جایی که نمی دانند, گرفتارشان خواهیم کرد.

بنابراین فزونی رزق دلیل بر محبوبیت نزد الله نیست و چه بسا سنت استدراج باشد؛ خداوند می فرماید:

فَلَا تُعْجِبْكَ أَمْوَالُهُمْ وَلَا أَوْلَادُهُمْ ۚ إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِهَا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كَافِرُون (توبه/۵۵)َ
پس (فزونی) اموال شان و اولاد شان , تو را شگفت زده نکند, زیرا خداوند می خواهد به (وسیلۀ) آن آنها را در زندگی دنیا عذاب کند, ودرحالی که کافرند جانشان بر آید.

فرزان خاموشی

تبلیغات

بزودی

جستجو های اخبار روز

جدیدترین اخبار

داغ ترین اخبار