تبلیغات

محدث بزرگ کُرد؛ ابن‌صلاح شهروزی

Article Image

کُرد و کردستان در طول تاریخ زرین‌شان خدمات بسیار ارزنده‌ای به اسلام و مسلمانان تقدیم نموده‌اند. کردها در تمام زمینه‌های علمی، جهادی، حکومتی و فرهنگی iemam1-320x240آثاری ارزشمند از خود به‌جای گذاشته‌اند که بارزترین آنها مربوط به علوم اسلامی است. در میان علوم اسلامی نیز می‌توان به خدمات آنها به علم حدیث اشاره کرد که بسیار ارزشمنده بوده و از جایگاه والایی برخوردار است؛ علم حدیث دومین منبع و مرجع اسلام و هدایت است که بدون آن تشخیص احادیث سقیم از صحیح کار بسیار دشواری است.
اراده‌ی بی‌مانع خداوند بر این بود که بار دیگر یکی از حافظان و محدثین احادیث مبارک پا بر عرصه‌‌ی گیتی نهد و از دست یازیدن دشمنان اسلام و لطمه وارد کردن به این مهم جلوگیری کند. این بار رحمت خداوند بر دیار کردستان و شهر “شهروز” جاری شد؛ عالمی فرزانه با پا گذاشتن در این دیار سبب جاودان ماندن نام این دیار تا برآمدن خورشید از غرب شد. این شخص کسی نبود جز امام خداترسی، پیشرو در تفسیر، حدیث و فقه و مجاهد در طاعت و عبادت پروردگارش «تقی‌الدین أبوعمرو عثمان بن صلاح‌الدین أبی‌قاسم القاسم عبدالرحمان بن عثمان أبی‌موسی بن أبی نصر النصری ‌الکردی الشرخانی الشهروزی الشافعی» معروف به “ابن‌صلاح”.

شرح حال
ابن‌صلاح به سال ۵۷۷ هجری در “شهروز” در خانواده‌ای متدین و عالم‌پرور دیده به جهان گشود. پدر ایشان یکی از علمای تراز اول آن دیار بود. ابن‌صلاح قبل از هر استادی در محضر پدر بزرگوارش به کسب دانش، به‌ویژه فقه شافعی پرداخت، سپس در محضر اکثر علمای منطقه کردستان تلمذ و کسب فیض نمود. ایشان به حدیث و علم آن بیش از سایر علوم اهمیت می‌داد و با تأسّی از علمای حدیث و محدثین که عموما به‌خاطر سماع حدیث و استفاده از محدثین برجسته سفر می‌کردند، توشه سفر بست. ایشان مدت‌ها برای پربار کردن کوله‌بار علم نزد علمای مختلف و اهل فن حدیث در دیار مختلف عجم و عرب و دور و نزدیک که بعدا به آن اشاره خواهد شد، زانوی تلمذ زد و سختی‌های سفرهای فراوان و طولانی را متحمل شد، تا اینکه از علمای متبحر در علوم حدیث قرار گرفت.
این محدث بزرگوار پس از اتمام تحصیل علم، در حالی ‌که احساس می‌کرد باید در راه نشر علم و گسترش دانش قدم بردارد به مدارس مختلف در شهرهای مختلف سفر کرد و دانش‌آموختگان و علمای فراوان و خوش‌نامی را تربیت کرد و به جامعه تقدیم داد. ابن‌صلاح در ۳۶ سالگی به سال ۶۱۳ هجری به دمشق بازگشت. پس از آن به قدس سفر کرد و مدتی در آنجا تدریس نمود. ولی بنا بر مشکلاتی که برایش پیش آمد در سال ۶۳۰ به دمشق بازگشت. ابن‌صلاح تا پایان عمر مبارکش در دمشق ماند و پس از استقرار در دمشق و پیش از آن نیز بارها مشرف به حج و زیارت حرمین شریفین شد.
علامه ابن صلاح شهروزی، این محدث بزرگ کُرد و محدث فرزانه شهروزی، پس از سال‌ها ایثار در راه علم و دانش در صبحگاه چهارشنبه ۲۵ ربیع‌الثانی سال ۶۴۳ هجری قمری در سن ۶۶ سالگی از این گهواره کوچک و تنگ به سرای ابدی و سترگ شتافت و در میان جمعی عظیم از مسلمانان آن دیار به خاک سپرده شد.

مناسب است به بیان مختصری از اساتید، شاگردان، آثار و تلاش‌های این بزرگمرد عرصه علم و دانش بپردازیم.

اساتید ابن‌صلاح و شهرهایی که به آنها سفر کرد
ابن‌صلاح در “موصل” از عالم بزرگوار شافعی همچون “عماء‌الدین ابوحامد اربیلی” تلمذه نمود. سپس به بغداد رفت و از عالم فقیه محدث ثقه “شیخ‌الاسلام ابواحمد ضیاءالدین بغدادی” کسب فیض نمود. پس از آن به بلاد عجم سفر نمود و در آنجا نیز از محضر شیخ بزرگ عجم و عرب ابوالقاسم عبدالکریم الرافعی القزوینی کوله‌بار علمی خود را سنگین‌تر نمود. “مرو” مقصد بعدی ابن‌صلاح بود؛ جایی‌که از أبوالمظفر سمعانی المروزی، مفتی بزرگ آن دیار، علوم فقهی و حدیثی را فراگرفت . سپس به نیشابور که دیار محدثین بود سفر کرد و از شیخ ابوبکر ابوالفتح نیشابوری بهره‌ها برد. در همدان از ابوالفضل عبدالرحمن همدانی فقیه بزرگ آن دیار کسب علم نمود. سپس به شهر “مران” در یمن و بعد از آن به دمشق رفت و از تاریخ‌دان بزرگ آن زمان و مولف کتاب تاریخ دمشق ابن عساکر، استفاده‌های فراوان برد. همچنین ایشان از امام موفق‌الدین ابن‌قُدامه المقدسی، عالم بزرگ حنبلی، و شیخ ابوالقاسم انصاری دمشقی فایده‌های فراوانی حاصل کرده و به کوله‌بار تجربه‌اش افزود.

شاگردان
از بارزترین شاگردان علامه ابن صلاح می‌توان به “ابن‌خلکان” صاحب کتاب مشهور “وفیات‌الاعیان” اشاره نمود. همچنین علمایی از مذاهب مختلف همچون رشیدالدین اسماعیل حنفی معروف به ابن‌معلم فاضل، زین‌الدین ابومحمد، عالم و خطیب بزرگ دمشق، و علمای فراوان دیگری از محضر ابن‌صلاح دانش آموختند و هر کدام با تأسّی از استاد خویش خدمات فراوانی به اسلام تقدیم نمودند.

تلاش در راه نشر علم
ابن‌صلاح زحمات فراوانی برای نشر علم متحمل شد و در مدارس بزرگی شاگردان فراوانی را از منبع علمی خویش سیراب کرد. از جمله مدارسی که در آن سال‌ها تدریس کرد “مدرسه صلاحیه” در قدس است که صلاح‌الدین ایوبی کردی مؤسّس آن بود که متأسّفانه بر اثر غفلت مسلمانان هم‌اکنون به کلیسای بزرگی تبدیل شده ‌است؛ به امید روزی که دوباره به مکانی برای نشر علم و تربیت علما تبدیل گردد. علاوه‌ بر این، ایشان در مدرسه “الرواحیه” و “دارالحدیث‌الاشرفیه” در سرزمین شام مدت‌ها به آموزش و نشر حدیث و علوم آن پرداخت.

آثار علمی
با وجود اینکه ابن‌صلاح مسئولیت تربیت تلامیذ و افتاء و حل مشکلات مردم را بر دوش داشت، اما از به‌جا گذاشتن آثار علمی و نافع غفلت نورزید؛ چنان‌که امت اسلامی تاکنون از آن بهره می‌برد. از مهم‌ترین آثار ابن‌صلاح می‌توان به کتاب «معرفه أنواع علم ‌الحدیث» اشاره کرد که به “مقدمه ابن‌صلاح” مشهور است. صاحب این اثر برای نخستین بار از روش‌های نوین و عالی در حدیث‌شناسی استفاده کرد که در نوع خود بی‌نظیر است.
علما در گذشته و حال، همواره به شرح و بسط، و یا خلاصه کردن و در قالب نظم درآوردن آثار علمی اهتمام ورزیده‌اند. از این قبیل آثار ابن‌صلاح، “کتاب‌الفتاوی” که به چاپ رسیده و “کتاب النکت علی المهذب” و “مشکلات البخاری” که به صورت خطی موجود هستند، کتاب نفیس “صیانه صحیح‌ المسلم عن‌الاخلاق والغلط و حمایته من‌الاسقاط والسقط” و کتاب “شرح‌الورقات امام الحرمین” قابل ذکر هستند. در مجموع حدود ۲۱ اثر علمی از ابن‌صلاح به‌جای مانده است.

ابن‌صلاح در دیدگاه علما
مقام و جایگاه ابن‌صلاح چه از نظر علمی و چه از نظر عملی در میان علما و مردم عادی بسیار بالا بود؛ تا جایی‌که تمام مردم دمشق، چنان‌که در تاریخ آمده، با او محبت می‌کردند.
ابن‌حاجب می‌گوید: «ابن‌صلاح امام پرهیزگاری، متبحر در اصول و فروع، دارای بهره‌ی کامل و وافر از عقل ‌و دانش، میانه‌رو در هر کار و مجاهد در اطاعت ‌و ‌عبادت بود، چنان‌که در میان مردم ضرب‌المثل شده بود.»
ابن‌خلکان در وصف ایشان می‌فرماید: «ابن‌صلاح یکی از فضلای زمان خود در تفسیر، حدیث، فقه و اسماء رجال، و دارای فتاوای محکم است.»
امام رجال‌شناسی، امام ذهبی، در مدح ایشان گفته ‌است: «امام، حافظ، علامه، شیخ‌الاسلام… دارای عظمت، هیبت باوقار، فصاحت کلام و علم نافع در زمان خویش بود.»
سُبکی می‌فرماید: «شیخ علامه ابن‌صلاح یکی از ائمه مسلمانان در علم و دین، فقه، حدیث، ورع و تقوا بود. خلائق کثیری از او بهره علمی بردند.»
ابن‌کثیر می‌گوید: «امام، علامه، مفتی شام ابن‌صلاح دین‌داری بود زاهد و خاشع که کاملا بر روش سلف صالح خود بود و همواره بر همین منوال ماند تا از دنیا رخت بست و به قول سیوطی در پیروی از منهج و تقوای سلف و راستی و درستی ضرب‌المثل بود.»

مراجع و منابع:
۱- سیر أعلام النبلاء؛ ۲- مراه الجنان؛ ۳- البدایه والنهایه؛ ۴- طبقات الحفاظ؛ ۵- طبقات الشافعیه؛ ۶- طبقات الشافعیه‌الکبری؛ ۷- وفیات‌الاعیان؛ ۹- تاریخ علماء بغداد؛ ۱۰- طبقات الشافعیه لاسنوی؛ ۱۱- خطط الشام؛ ۱۲- تذکره الحفاظ؛ ۱۳- طبقات الشافعیه لابی قاضی شهبه؛ ۱۴- اله بره؛ ۱۵- طبقات المفسرین؛ ۱۶- الشذرات الذهب؛ ۱۷- تهذیب‌الاسماء واللغات.

منبع : پایگاه اطلاع رسانی سنی آنلاین

تبلیغات

بزودی

جستجو های اخبار روز

جدیدترین اخبار

  • اخلاق گناه کردن: چگونه از گناه بودن یک امر گناه بکاهیم؟

    صهیب دستوره :  در آموزه های دینی به مسئله‌ی گناه توجه بسیاری شده است. گناه شناسی، نه  همانند یک علم جداگانه، بلکه به عنوان یک موضوع...

  • کمک فیسبوک و گوگل به انتشار تبلیغات ضد اسلامی

    ارسال شده توسط رویال از تهران در گزارشی که مشروح آن از سوی خبرگزاری بلومبرگ منتشر شده، آمده است که این غول‌های عرصه فناوری به طور مستقیم...

  • بارزانی: مردم کرد دیر یا زود اهداف خود را محقق می کنند

    ارسال شده توسط سعید از کردستان رییس اقلیم کردستان عراق با تاکید بر پی گیری اهداف کردها بیان کرد که در حال حاضر بیش از هر زمان دیگری مردم...

  • نیجریه ؛ بزرگترین کشور مسلمان نشین در آفریقا

    اساس نیوز : این مطلب در واقع نگاهی است تصویری به نیجریه در آفریقا که بیشترین جمعیت آن مسلمان هستند . اساس نیوز /" sabah " : نیجریه کشوری...

  • ماموستا عرفان احمدی: نگاه صرفا عقیدتی و فقهی به تفکرات تکفیری و غفلت از جنبه های سیاسی، یک ضعف بزرگ است

    اساس نیوز : آرندان از روستاهای توابع شهرستان سنندج در استان کردستان است. این روستا در 13 کیلومتری سنندج و در مسیرجاده قدیم مریوان و بین دو...

  • ورزشی – تابش

    ورزشی – تابش ویژگیهای اسباب بازی مناسب کودکان چگونه از دروغ گفتن کودکان جلوگیری کنیم؟ یک خود انتقادی نادر مرگ سالانه هزاران زن بر اثر...

  • هنر زندگی – تابش

    هنر زندگی – تابش دلایل نادرست ازدواج ۲۹ توصیه به جوانان کلیدهای ایجاد عشق و محبّت میان زوجین(پایانی) واقعیاتی تلخ درباره سبک زندگی...

  • تغذیه و سلامت – تابش

    تغذیه و سلامت – تابش فعالیت زیاد در شبکه‌های اجتماعی افسردگی می آورد استفاده افراطی از اینترنت نشانه وجود مشکلات روانی است استفاده زیاد از...

  • علم و فناوری – تابش

    علم و فناوری – تابش ۱۰ ابتکار مسلمانان که جهان مدرن را شکل داد دیگر برای خواندن کتاب نیاز به باز کردن آن نیست هکر ۱۹ ساله آی‌فون ۷ را به...

  • اجتماعی – تابش

    اجتماعی – تابش از مکتب خانه های سنتی تا مراکز قرآنی مدرن(۲) از مکتب خانه های سنتی تا مراکز قرآنی مدرن تروریسم بودایی آسیب شناسی دوستی...

  • سیاسی – تابش

    سیاسی – تابش تروریسم بودایی مسلمانان میانمار چرا قتل عام می شوند؟ یا با منی یا بر من! یا زینبی یا یزیدی! گزارش هفته‌نامه تایم از کلاه...

  • جهان – تابش

    جهان – تابش روس ها: ما در سوريه جنايتی نكرديم! نروژ پوشیدن برقع در کلاس‌های درس را هم ممنوع می کند دبیرکل آینده سازمان ملل دوست صمیمی...

  • جهان اسلام – تابش

    جهان اسلام – تابش هشدار عفو بین الملل نسبت به اقدامات تلافی‌جویانه در موصل دیدار رهبران حماس با امیر قطر در دوحه عراق : طرح‌های ترکیه...

  • محلی – تابش

    محلی – تابش رونمايي از مجموعه ويديويی غنچه ها مولوی عبدالحمید: تکفیری و افراطی دربین اهل سنت ایران نداریم گزارشی از بیست‌ و پنجمین همایش...

  • داخلی – تابش

    داخلی – تابش شناسایی سالانه ۱۵۰۰ بیمار جدید مبتلا به ایدز در کشور ثبت نام آزمون استخدامی آموزش و پرورش از فردا آغاز می شود ثبت نام تکمیل...

  • دینی – تابش

    دینی – تابش آیا از خداوند متعال راضی هستی؟/ پایانی مختصری از نفاق و منافق در قرآن ۲۳ سال در یک نگاه آیا از خداوند متعال راضی هستی؟ (۱)...

  • Foreseeable future Road blocks FOR Medical care Administration

    Health and wellbeing treatment solutions administration is known as a essential part a rustic having an typical personal scheme. How constant a...

  • آیا از خداوند متعال راضی هستی؟/ پایانی

    آیا از خداوند متعال راضی هستی؟ نویسنده :  عمر بن عبد المجيد البيانوني ترجمه : فرزان خاموشی فرق بین رضایت و صبر:...

  • پاسخ به اعتراضات غیر مسلمانان در خصوص چند همسری برای مردان

     پاسخ به شبهات مسیحیان و دیگر غیر مسلمانان در باره ی تعدد زوجات در اسلام به قلم استاد  مصطفی حسینی طباطبایی هیچ مسیحی منصفی ممکن نیست...

  • گزارش تصویری خبرنگار اساس نیوز از سفر به کردستان/ مریوان و بانه

    اساس نیوز : منطقه مریوان دارای ویژگی های  هوایی معتدل است.این  شهر به نسبت شهر سنندج  پستی  و بلندی  کمتری  دارد.  با این حال...

  • آینده داعش در ترکیه

    اساس نیوز: یکی از تحلیلگران ترک معتقد است که ترکیه در آینده ای نزدیک به مرکز گروه های سلفی و جهادی و بخصوص داعش تبدیل خواهد شد : اساس نیوز...

  • دلایل نادرست ازدواج

    دلایل اشتباه ازدواج را بشناسید برای ازدواج کردن دلایل بسیاری وجود دارد، اما برای ازدواج نکردن دلیل آوردن اغلب سخت و مشکل است....

  • Essays On A Worn Path Comparison Between Two Books

    Black resorts teach that every beautiful merchandising does a, an treatment before movie. The commitment of this rescue uses varied from a crime...

داغ ترین اخبار