تبلیغات

مسلمانان مسکو

Article Image
مسلمانان مسکو

59179179_finalprayer-1در حال حاضر در مسکو بیش از یک میلیون مسلمان کار و زندگی می‌کند که مسکو را به یکی از بزرگترین شهرهای مسلمانان اروپا تبدیل کرده است. دیگر، اندک مساجد این شهر با این تراکمِ جمعیت اسلامی مناسبت ندارد و در نمازهای جمعه ساختمان‌های تاریخی مملو از نمازگزاران می‌شود و هزاران مسلمان در فضای باز و روی برف‌ها نماز می‌گزارند که رانندگان را مجبور می‌کند دست از بوق بر ندارند. از سوی دیگر، پیاده روندگان تلاش می‌کنند تا در این ازدحامی که از دهها هزار مسلمانی که برای ادای نماز جمعه آمده و مساجد چهارگانه‌ی مسکو را فرا گرفته‌اند، از یک گوشه‌، گذر کنند.

تازه مسلمانان بیشتر جوانان مهاجری از جماهیر شوروی سابق و آسیای میانه و قفقاز هستند که فقر و جنگ آنها را در جستجوی زندگانی جدید به مسکو کشانده است که میلیون‌ها ازبک، تاجیک، قرقیز برای خود در مسکو کار پیدا کرده و در آنجا اقامت گزیده‌اند.

یک جوان مهاجر ازبک در حالی که می‌گوید: ”ما اینجا زیادیم“، می‌افزاید: ”لازم است که ما به خاطر وجود مساجد در مسکو سپاسگزار باشیم؛ چرا که این شهر آمادگی استقبال میلیون‌ها نفر از ما را در آنِ واحد نداشت.“

عده‌ای بر این باوراند که مقامات روسی ضروریات مسلمانان را نادیده می‌گیرند. ”حسن فخری دینوف“ امام یکی از مساجد تاریخی این شهر است که مؤسسات موجود را ناکافی می‌داند و می‌گوید: ”ما از مقامات می‌خواهیم که به ما اجازه‌ی احداث مساجد جدید را بدهند، اما آنان به خواسته‌های ما توجهی نمی‌کنند.“ وی اضافه می‌کند: ”هم اکنون مردم مجبوراند که که در خارج از مسجد و در زیر برف و باران نماز بخوانند.“

مسجد قدیمی تاتار در مسکو، امروزه به بنای جدید و بزرگی تبدیل شده است، اما باز هم همه‌ی نمازگزاران را در بر نمی‌گیرد.

شهروندان مسکو که با آنان سخن گفته شد، نیز با تغییراتی که مهاجران در شهر به وجود آورده‌اند، به دو گروه تقسیم شده‌اند. دو زن جوان در اثنای گردش در کنار مسجد عتیق گفتند: ”مسکو در حال پیشرفت است و بسیاری از مهاجران مسلمان را به سوی خود جذب کرده است.“ آنان افزودند: ”روس‌ها کلیسا درست می‌کنند، لذا لازم است که مسلمانان نیز از بنای مسجد جلوگیری نشوند.“

اما دیگران از آمار زیاد مهاجران احساس نگرانی می‌کنند و آن را سبب تغییر فرهنگ و شیوه‌ی زندگی روزمره‌ می‌دانند؛ ”یوری جورسکی“ یکی از فعالان گروه ملی‌گرای "Russovet" که خواهان کنترل بیشتر مهاجرین است، می‌گوید: ”مردم دارند مسکو را مسخره می‌کنند و آن را مسکوآباد نام گذاشته‌اند.“ او گفت: ”بسیاری از چهره‌های اسلاوی در اینجا یافته می‌شود و شما آنان را در خیابان مشاهده می‌کنید و من هم اعتراضی بر مهاجران اسلاو ندارم، اما بر ما لازم است که از مهاجرت مسلمانان جلوگیری کنیم.“

وقوع حملاتی به طور منظم که حاکی از ناخوشی عده‌ای نسبت به بیگانگان و مهاجران مسلمان در روسیه است، چیزی عادی به نظر می‌رسد، اما این به شکل گسترده‌ای در خلال سالهای گذشته فروکش کرده است. گروه روسی حقوق بشر، سوفا سنتر، در سال ۲۰۱۱، ۷ قتل و ۲۸ زخمی را ذکر کرده که بر اثر حملات نژادپرستانه‌ی ناشی از حضور بیگانگان در این کشور رخ داده است و این نسبت به سال ۲۰۰۸ که قربانیان، ۵۷ کشته و ۱۹۶ زخمی بودند، بسیار کمتر است.

از این جهت که مسکو به مثابه‌ی سکونت‌گاه مهاجران گشته است و به کارهایی مبادرت می‌ورزند که مردم روسیه به آنها نمی‌پردازند، پایتخت به صورتی تغییر کرده است که مانع از شناسایی حقیقی آن می‌شود؛ مغازه‌ها و رستوران‌های محصولات حلال در شهر افتتاح شده است که هم رستوران‌های گران‌قیمت یافت می‌شود که یک وعده غذایی تا ۲۰۰ دلار گیر می‌آید و هم مغازه‌هایی یافت می‌شود که غذای آماده و ارزان‌قیمت دارند و مردم آسیای میانه به پخت نان سنتی و سمبوسه با تنور می‌پردازند که سمبوسه‌ی حلال یکی از بهترین و سریع‌ترین وعده‌های غذایی مسکو است.

این تغییر فقط در غذای حلال یا مساجد مملو از نمازگزار نیست که حضور اسلام را در شهر نشان دهد؛ بلکه تغییر در زندگی همه‌ی مردم آمده است. ”زفیر“ که از تاجیکستان آمده و همسر روسی‌اش ”یلینا“ در منزلی کارگاهی در شمال مسکو همانند بسیاری از خانواده‌های دیگر در این شهر زندگی می‌کنند، هر دو کارمنداند و می‌کوشند تا به منزل بزرگتری نقل مکان کنند.

زفیر مسلمانی دیندار است و یلینا از خانواده‌ای مسیحی ارتودوکس است و طبیعی است که جلب حمایت خانواده‌هایشان برای این ازدواج، کار آسانی نبود. اما زفیر می‌گوید: امور الآن تغییر یافته است. وی اشاره می‌کند که گاه گاهی برای آنها هدایایی می‌خرد و آنان نیز برای او کتابها و دفترچه‌های اسلامی می‌خرند. او تأکید کرد: هنگامی که من روزه هستم، آنان جلوی من چیزی نمی‌خورند و افزود: ”ما با احترام متقابل و صمیمیت با هم زندگی می‌کنیم.“

آمار مردم روسیه که به اسلام می‌گروند، نیز در حال رشد است؛ از میانشان ”علی Vyacheslav Polosin“، سیاستمدار و کشیش سابق ارتدوکس است، کسی که در گذشته در خط مقدم کمپینی بود که می‌خواستند کریسمس ارتودکس را در روسیه به عنوان تعطیل رسمی در آورند. وی مدت ۱۲ سال است که مسلمان شده و اکنون مرکزی اسلامی را جهت حمایت مسلمانان می‌گرداند و به آموزش و توصیه‌ی تازه مسلمانان می‌پردازد.

”عایشه لاریسا“ که در این مرکز کار می‌کند، تأکید کرد که آنان فقط نام ده هزار زن را که به اسلام گرویده‌اند، ثبت کرده‌اند. او می‌گوید: ”این زنان خواستار مساعدت و توصیه‌های ما بودند.“ وی افزود: ”به آنان کیفیت عبادت را آموزش می‌دهیم یا اینکه می‌کوشیم آنان را در صورتی که با خانواده‌هایشان مشکل داشته باشند، کمک کنیم.“

اسلام هنوز هم دومین دین بزرگ روسیه است؛ اما قبلاً صحنه‌ای به سان امروز نداشت و این گرایش استمرار خواهد یافت، نه فقط بدین خاطر که تراکم جمعیتی روسیه در حال انقباض است، بلکه به سبب ورود مهاجرانی از کشورهای اسلامی آزاد شده‌ی شوروی سابق که آمارشان هم زیاد است و آنان با خود فرهنگ، سنّت و اعتقادشان را به ارمغان می‌آورند.

مصطفى مهدي
ترجمه : زبیر حسین پور

تبلیغات

بزودی

جستجو های اخبار روز

جدیدترین اخبار

داغ ترین اخبار